Organisatie uitstapprogramma

Initiatief nemen; de gemeente en een uitvoerende instantie
Doelgroep
Doelstelling
Samenwerking met ketenpartners
Taken en verantwoordelijkheden vastleggen
Trajectbegeleider
Landelijke en lokale regeleving
Kosten
Uitvoering en evaluatie

Initiatief nemen; de gemeente en een uitvoerende instantie

In de praktijk neemt meestal een gemeente of een (hulpverlenende) instantie het initiatief voor het opzetten van een uitstapprogramma. Het ligt voor de hand dat de gemeente de regie voert en afspraken maakt met betrokken ketenpartners en toeziet op de naleving van de afspraken. Een (hulpverlenings)organisatie die actief is in het prostitutieveld, is onmisbaar bij het organiseren van een uitstapprogramma. Zij is op de hoogte van de doelgroep, de problematiek en de benodigde hulpverlening.

Om de verschillende ketenpartners goed aan te sturen, moet de gemeente op de hoogte zijn van de activiteiten van de betrokken organisaties en de behaalde resultaten.

Bij de regierol hoort ook de verantwoordelijkheid voor de totstandkoming van de ketensamenwerking. Regelmatig moet er afstemming en informatie-uitwisseling tussen ketenpartners plaatsvinden. Ketenpartners moeten zich committeren aan een gezamenlijk doel en open zijn over hun belangen.

Doelgroep
Het is belangrijk om vooraf te bepalen op welke specifieke doelgroep het uitstapprogramma zich richt: op alle prostituees of op een specifieke sector (bijvoorbeeld raamprostitutie) of een specifieke doelgroep (bijvoorbeeld verslaafde prostituees).

Dit is een belangrijke keuze voor het inrichten van het programma, omdat de verschillende doelgroepen met verschillende problematiek te maken hebben. Van belang is ook dat de instantie die het uitstapprogramma uitvoert, affiniteit heeft met de doelgroep. Richt een programma zich bijvoorbeeld voornamelijk op straatprostituees, waarbij verslavingsproblematiek veelal een grote rol speelt, dan ligt het voor de hand dat een instelling voor verslavingszorg de uitvoering van het programma verzorgt.

Doelstelling

Het is noodzakelijk om vooraf te bepalen wat het doel is van het uitstapprogramma. Is het doel bereikt als alle prostituees ander (betaald) werk hebben? Of is het doel bereikt als een deel van de prostituees is uitgestapt en bezig is zich om te scholen?

Voor het bepalen van het succes van het uitstapprogramma is het belangrijk de doelstelling concreet te maken en er een termijn aan te verbinden. Een doelstelling moet SMART geformuleerd zijn:

Specifiek: de doelstelling is eenduidig; Meetbaar: het al dan niet bereiken van het doel moet kunnen worden gemeten;  Acceptabel: alle betrokken actoren dragen de doelstelling;  Realistisch: de doelstelling moet haalbaar zijn;  Tijdgebonden: het moet duidelijk zijn wanneer (in de tijd) het doel bereikt moet zijn.

 

Samenwerking met ketenpartners

Het vormgeven van de samenwerking tussen de ketenpartners is een essentiële voorwaarde voor een succesvol project. Om invulling te geven aan een uitstapprogramma werken initiatiefnemers veelal samen met de volgende organisaties:

• Politie;
• GGD; 
• maatschappelijk werk;
• uitkeringsinstanties (Sociale Dienst, UWV);
• schuldhulpverlening (Kredietbank); 
• instanties voor woonvoorziening (woningbouwcorporaties, maatschappelijke opvang, crisisopvang, urgentieloket); 
• instanties voor verslavingszorg; 
• instanties voor geestelijke gezondheidzorg (GGZ); 
• instanties die kunnen bemiddelen naar werk: reïntegratiebureaus en uitzendbureaus.

Breng vooraf de mogelijkheden en onmogelijkheden van potentiële samenwerkingspartners in kaart. Soms zijn wachtlijsten zo lang, dat het zinvol is om een bepaalde vorm van hulp- of dienstverlening bij een andere organisatie in te huren of om te overwegen bepaalde hulp zelf aan te bieden.

Regionale samenwerking

Bekijk of er efficiency te behalen is door regionaal samen te werken. Voor deelnemers biedt een programma met een regiofunctie voordelen. Dat geldt bijvoorbeeld voor deelnemers die verhuizen of die in een andere gemeente wonen dan waarin ze werken.

Publiek-private samenwerking

Denk bij het aangaan van samenwerkingsverbanden ook aan mogelijke publiek-private constructies. Een dergelijke samenwerking past vaak goed in de doelstellingen van uitzendbureaus of reïntegratiebedrijven om maatschappelijk verantwoord te ondernemen.

Vaste contactpersonen aanstellen
Zorg ervoor dat iedere organisatie een vast contactpersoon heeft. Een vast contactpersoon zorgt ervoor dat je niet steeds hoeft uit te leggen om welke doelgroep het gaat en welke problemen daarbij komen kijken. Ook voor de doelgroep is het belangrijk dat er vaste contactpersonen zijn.

Taken en verantwoordelijkheden vastleggen

Het uitstapprogramma staat of valt met de ketensamenwerking. Voor een goede ketensamenwerking is het nodig heldere afspraken te maken over ieders taken en verantwoordelijkheden. Dit geldt voor zowel de verwijzende instanties als de organisaties met wie een gemeente of instelling samenwerkt. Het is raadzaam afspraken formeel vast te leggen in een samenwerkingsovereenkomst. Als afspraken zijn vastgelegd kan de gemeente beter sturen en toezien op het nakomen van afspraken.

Trajectbegeleider

De trajectbegeleider neemt binnen een uitstapprogramma een belangrijke plaats in. Hij of zij coördineert het hulpverleningstraject en vormt de schakel tussen andere hulpverleners en de deelnemer. Ook is de trajectbegeleider de vertrouwenspersoon van de deelnemer. De trajectbegeleider is doorgaans in dienst van de uitvoerende organisatie.

Landelijke en lokale regeleving

Onderzoek de bestaande regelgeving. Denk hierbij bijvoorbeeld aan:

• Beleidsregels ‘bijzondere bijstand’ in de gemeente: het komt zelden voor dat een deelnemer direct een nieuwe baan heeft. Voor een deel van de deelnemers is dit überhaupt geen realistisch doel. Daarom is het belangrijk te weten wanneer iemand in aanmerking komt voor een bijstandsuitkering.
• Urgentiebepaling woningzoekenden: vaak is lokaal vastgelegd hoe je een urgentie voor woonruimte kunt aanvragen. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van deze procedure, zodat kan worden ingeschat of het vinden van nieuwe woonruimte realistisch is.
• Procedure schuldhulp en inkomensbeheer: voor prostituees met hoge schulden is het belangrijk om in aanmerking te komen voor schuldhulpverlening. Hiervoor is het belangrijk op de hoogte te zijn van lokale procedures rondom schuldhulpverlening. 
• Wet inburgering: buitenlandse prostituees spreken de Nederlandse taal vaak onvoldoende. Via een inburgeringcursus kunnen zij de Nederlandse taal leren. Ook leren zij daar meer over de Nederlandse samenleving. Dit is noodzakelijk voor het vinden van een andere baan. 
• B9-regeling: in de B9-regeling zijn juridische procedures rondom (aangifte) van mensenhandel geregeld. Op basis van deze regeling hebben slachtoffers van mensenhandel recht op een (tijdelijke) verblijfsstatus. Informatie over deze regeling is te vinden op de website www.b9-regeling.info.

Kosten

De kosten van een uitstapprogramma verschillen per project en zijn onder meer afhankelijk van de omvang van de doelgroep en van de doelstelling. De geschatte kosten van de uitvoering van een begeleidingstraject voor deelnemers met een gemiddelde problematiek bedragen 2750 – 4500 euro per deelnemer.

Uitvoering en evaluatie

De te volgen stappen bij het uitvoeren van een begeleidingstraject zijn beschreven in een stappenplan. Het stappenplan is met name interessant voor degene die het begeleidingstraject vorm geeft.

De effectiviteit van een uitstapprogramma wordt gemeten tijdens een evaluatie. Informatie over evalueren is voor alle ketenpartners van belang.