Module Vernieling

Definitie

Er is sprake van vernieling of vandalisme in winkelgebieden wanneer iemand moedwillig eigendommen van anderen beschadigt, onbruikbaar of kapot maakt. Deze vormen van vernieling zijn strafbaar gesteld in het Wetboek van Strafrecht (artikel 350). In winkelgebieden uit vernieling zich bijvoorbeeld in het bekrassen van winkelruiten, het in brand steken van papier en afval of het kapot maken van straatmeubilair zoals bankjes of lantaarnpalen.

Aard en omvang

Het aantal vernielingen waarmee bijvoorbeeld de detailhandel geconfronteerd wordt neemt niet af. De Monitor Criminaliteit Bedrijfsleven laat zien dat er in 2007 sprake is van 92.000 delicten. In 2004 was dit aantal 86.000. De schadepost wordt geschat op 32 miljoen euro. Het gaat hierbij om opzettelijke vernieling. (citaat: convenant aanpak winkelcriminaliteit deel 3) Ook in de effectmeting van het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) 2008 scoort vernieling hoog. Vernieling staat op nummer vijf van de lijst met delicten waar KVO-gebieden mee te maken hebben. Vernieling is helaas niet altijd te verzekeren en is daarom een hoge kostenpost, voor zowel ondernemers als de gemeente. De kosten van op het eerste oog vrij onschuldige vernielingen kunnen al snel in de honderden zo niet duizenden euro’s lopen. Vaak worden vernielingen veroorzaakt door hangjongeren.

Aanpak

Maatregelen tegen vernieling:

Bestuurlijke strafbeschikking overlast

Bij de Bestuurlijke strafbeschikking overlast legt de gemeente, namens en onder verantwoordelijkheid van het OM, strafrechtelijke boetes op. De opbrengsten uit de boetes vloeien naar het Rijk en het innen van de boete gebeurt door het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). Voor de verzetsprocedure en de beroepsprocedure bij de Kantonrechter blijft het Openbaar Ministerie verantwoordelijk. Wel ontvangen gemeenten een vergoeding voor de kosten die zij maken bij de bestrijding van overlast.

Wet bestuurlijke boete overlast  in de openbare ruimte

 De bestuurlijke boete stelt het gemeentebestuur in staat om op te treden tegen overlast in de publieke ruimte. De bestuurlijke boete wordt vooral ingezet bij overtredingen die veelal ergernis oproepen bij burger en bestuur. Het gemeentebestuur kan zelf een bestuursrechtelijke sanctie opleggen in het geval van overtreding van normen uit de APV zoals: graffiti, wildplassen en geluidsoverlast. Het gaat dan om overtredingen waartegen de politie voorheen alleen strafrechtelijk kon optreden.

Groepsverbod en gebiedsverbod

Jongeren die voortdurend overlast veroorzaken, lopen het risico een groepsverbod en/of gebiedsverbod te krijgen. Burgemeesters hebben na de invoering van de Wet bestrijding voetbalvandalisme en overlast daartoe de bevoegdheid. Ook kan de burgemeester voor notoire lastpakken een avondklok afkondigen. Andere mogelijkheden zijn een meldingsplicht en de plicht begeleiding te accepteren. Kortdurende gebiedsverboden kunnen ook opgelegd worden op basis van artikel 172, derde lid.

Samenscholingsverbod

Het samenscholingsverbod is bedoeld om in een zo vroeg mogelijk stadium op te kunnen treden tegen overlast en criminaliteit. Door deze maatregel wordt het de politie mogelijk gemaakt om adequaat op te treden. De politie handhaaft het samenscholingsverbod en bij overtreding ervan worden aanhoudingen verricht. Zaken worden bij voorkeur met voorrang door het OM behandeld. Na de eerste overtreding volgt óf een werkstraf (zo mogelijk uit te voeren in de wijk) óf een boete. Bij volgende overtredingen wordt die boete fors verhoogd en is ook hechtenis mogelijk.

Cameratoezicht

  Cameratoezichthouders kunnen veel verschillende plaatsen tegelijkertijd in de gaten houden. Als er iets gebeurt, kan er snel en effectief ingegrepen worden. Het grootste effect heeft cameratoezicht in combinatie met andere preventieve maatregelen zoals betere straatverlichting en extra toezicht door surveillanten. Twintig procent van de gemeenten in Nederland maakt inmiddels gebruik van cameratoezicht.

Pakken en plukken

De methode 'Pakken en plukken' is een toevoeging op de bestaande manieren om geleden schade of kosten te verhalen op personen. In de politieregio Hollands Midden worden de kosten die gemaakt zijn voor het verwijderen van graffiti of het repareren van materialen door vandalisme als sinds jaar en dag op de dader verhaald. Ook worden de kosten van inzet verhaald wanneer blijkt dat iemand opzettelijk een valse melding of aangifte heeft gedaan.

Instrumenten tegen vernieling

Aanpak hangjongeren in de gemeente

Het CCV heeft ter ondersteuning van gemeenten de publicatie Aanpak hangjongeren in gemeenten ontwikkeld. In deze uitgave is beschreven hoe de aanpak van hangjongeren succesvol kan worden opgepakt. Daarbij zetten alle betrokken partijen zich gezamenlijk en eenieder neemt zijn eigen verantwoordelijkheid. Daarnaast wordt er in dit boekje een aantal maatregelen en instrumenten aangereikt om de overlast van hangjongeren tegen te gaan. Deze kunnen worden ingezet in t winkelgebieden.

Graffiti

Het CCV heeft voor aanpak van graffiti een digitale toolkit ontwikkeld. In deze toolkit is aandacht voor de achtergronden van graffiti, de daderprofielen, de partijen die bij de aanpak betrokken zijn, de elementen in de samenwerking die in een project van belang zijn en het juridisch kader. Bij elk onderdeel worden ‘best practices’ ontsloten.

Database jeugdgroepen

Op de website Wegwijzer jeugd en veiligheid is een database jeugdgroepen beschikbaar Dit is een overzicht van aanpakken om problemen met hinderlijke, overlastgevende of criminele jeugdgroepen op te lossen. Elke aanpak is door meerdere deskundigen beoordeeld. Dit gebeurde op drie aspecten: uitgangspunten, effectiviteit en toepasbaarheid.

Rol CCV

Het CCV heeft een inventarisatie gemaakt van diverse aanpakken tegen vernieling in winkelgebieden. Daarnaast beheert het CCV ter ondersteuning van ondernemerscollectieven, gemeenten, politie en brandweer het instrument KVO. Het KVO helpt partijen om samen de veiligheid in winkelgebieden en op bedrijventerreinen te verbeteren.