Steeds meer beeld - Evaluatie vijf jaar cameratoezicht op openbare plaatsen

Beschrijving

Bij de invoering van de Wet cameratoezicht op openbare plaatsen is in 2005 toegezegd dat de Eerste en Tweede Kamer zou worden geïnformeerd door middel van jaarlijkse evaluaties. Regioplan kreeg de opdracht om een vijfjarige monitoronderzoek uit te voeren.

Elk jaar is een enquête uitgevoerd onder alle Nederlands gemeenten. Daarnaast was er jaarlijks een thematische verdieping en een meta-analyse. Dit eindrapport geeft een overzicht van de belangrijkste bevinden uit de jaarlijkse evaluaties.

Conclusies

De belangrijkste conclusies op basis van vijf jaar onderzoek naar cameratoezicht in de openbare ruimte zijn:

• Het aantal gemeenten met cameratoezicht is sinds 2003 toegenomen. Op de 431 gemeenten die Nederland telt hebben nu ruim 120 gemeenten cameratoezicht. Het meest in uitgaanscentra. Daarna in winkelcentra en bedrijventerreinen. Cameratoezicht wordt hier vaak toegepast in een samenwerkingsverband tussen particuliere partijen en de gemeente.
• Uitbreidingsplannen en invoeringsplannen bij gemeenten nemen af.
• Het percentage van de gemeenten dat cameratoezicht effectiever vindt dan een ander middel is gedaald: 26 procent in 2005 naar nog geen 10 procent in 2009.
• Regionale samenwerking op het gebied van cameratoezicht neemt toe.
• Camerabeelden worden vaak gebruikt door de politie. Naast het bewaken van de openbare orde, het hoofddoel van cameratoezicht in het kader van de Gemeentewet, worden de beelden worden gebruikt voor opsporing.
• Bij betrokken partijen is er vaak onduidelijkheid over de wettelijke mogelijkheden van cameratoezicht. Hierdoor wordt de wet soms te strikt geïnterpreteerd. Dit kan leiden tot een inefficiënte toepassing van cameratoezicht.
• Na ruim tien jaar van toepassing van cameratoezicht in de openbare ruimte kan gesteld worden dat de interventie an sich zijn succes bewezen heeft. Echter de omstandigheden waaronder het middel wordt toegepast zijn bepalend voor het succes van cameratoezicht in een specifiek gebied. Evaluaties moeten zich daarom in de eerste plaatsen richten op de vraag of cameratoezicht het juiste middel is en blijft om problemen in dat specifieke gebied aan te pakken.

Aanbevelingen

• Er moet een manier worden gevonden om efficiënt met de steeds groter wordende hoeveelheid aan camerabeelden om te gaan. Het gebruik van intelligente camera's, die pas beelden generen bij detectie van beweging of geluid,  kan hieraan bijdragen.
• De onduidelijkheid bij gemeenten over wat wel en niet is toegestaan moet worden weggenomen.
• Het aanwijzen van enkele best practices van cameratoezichtprojecten en de evaluaties daarvan kan gemeenten helpen om het middel effectiever toe te passen.

Auteurs

A. Schreijenberg, G.H.J. Homburg

Organisatie

Regioplan, in opdracht van het ministerie van BZK.

Links