Buurtbemiddeling

Werkwijze

Buurtbemiddeling is een methode om buurtgenoten in een conflictsituatie weer met elkaar in gesprek te brengen. Getrainde vrijwilligers helpen de partijen om het onderlinge contact te herstellen en zelf oplossingen voor het conflict te bedenken.

De methode die de bemiddelaars gebruiken, werkt drempelverlagend en maakt gelijkwaardige communicatie mogelijk. Vrijwilligers kunnen veel aandacht besteden aan herstel van het contact tussen de partijen. In de praktijk blijken de betrokkenen deze ruimte nodig te hebben voor de erkenning van het probleem, de uitwisseling van emoties en de zoektocht naar een oplossing.

Vrijwilligers moeten goed getraind zijn om succesvol te kunnen bemiddelen. Daarom heeft het CCV een leidraad ontwikkeld met criteria voor de kwaliteit van een vrijwilligerstraining.

Gemeenten met buurtbemiddeling

Gemeenten met buurtbemiddeling, Januari 2010

Uitgangspunten

Belangrijke uitgangspunten voor een succesvolle toepassing van buurtbemiddeling zijn:

  • mensen zijn zelf verantwoordelijk voor (de oplossing van) een conflict;
  • een snelle, vroegtijdige aanpak voorkomt escalatie;
  • eigen gevonden oplossingen zijn duurzamer dan opgelegde oplossingen;
  • de bemiddelaars stellen zich onpartijdig op en geven geen oordeel;
  • bemiddelingsgesprekken en afspraken zijn strikt vertrouwelijk;
  • deelname aan buurtbemiddeling is gratis en dus laagdrempelig. 

Doel

De doelstellingen van buurtbemiddeling zijn:

  • herstellen van de onderlinge communicatie;
  • bevorderen van wederzijds respect;
  • benoemen van gezamenlijke belangen;
  • toewerken naar afspraken die voor beide partijen aanvaardbaar zijn.

Toepassing

Buurtbemiddeling is vooral toe te passen bij irritaties of conflicten tussen buren in de dagelijkse leefsfeer. Het gaat om situaties die te licht zijn voor formeel optreden door politie en justitie. Te denken valt aan onenigheid over: geluidsoverlast, erfscheidingen, overlast door kinderen of huisdieren, vernielingen en of rommel.

In principe is buurtbemiddeling niet geschikt als sprake is van:

  • relationele conflicten;
  • conflicten tussen huurder en verhuurder;
  • conflicten waarbij verslavingsproblematiek speelt;
  • conflicten waar geweld aan te pas komt; 
  • psychiatrische problematiek;
  • een lopende rechtsprocedure;
  • slepende, uitgekauwde conflicten.

Dit soort omstandigheden vraagt om de inzet van professionals van politie, woningcorporaties en hulpverleninginstanties. Zij kunnen eventueel een (gecertificeerde) mediator inschakelen. Informatie is te vinden op de website van het Nederlands Mediation Instituut (NMI).

Meerwaarde

In de loop van de tijd zijn steeds meer gemeenten in Nederland gestart met buurtbemiddeling. Uit het onderzoek 'Het succes van buurtbemiddeling' van het Ministerie van Justitie blijkt de aanpak effectief te zijn. Meer dan 90% van de lokale betrokkenen - zowel deelnemers als professionals - is tevreden tot zeer tevreden over de methode.

Buurtbemiddeling beoogt meerdere effecten op de langere termijn:

Preventie

Vroegtijdige inzet van buurtbemiddeling voorkomt de escalatie van conflicten tussen buren. Herstel van de onderlinge communicatie leidt vaak tot een oplossing die voor beide partijen acceptabel is. Hiermee voorkomen partijen strafrechtelijke en civielrechtelijke procedures.

Vermindering van de werklast van anderen

Buurtbemiddeling neemt werk uit handen van instanties als politie en woningcorporaties. Zij kunnen conflicterende buren doorverwijzen en zo meer tijd besteden aan andere taken.

Vergroting van veiligheid en leefbaarheid

Door buurtbemiddeling krijgen bewoners meer begrip voor buurtgenoten met andere leefpatronen en achtergronden. Dit heeft een positief effect op de leefbaarheid in een wijk.

Sterkere sociale samenhang

Buurtbemiddeling investeert in de communicatie tussen bewoners. Daarmee verbetert de sociale samenhang in een wijk of buurt.

Empowerment van de buurt

Buurtbemiddeling leert mensen om te gaan met conflicten. Ze ontdekken hun eigen vaardigheden en beseffen dat ze zelf (mede)verantwoordelijk zijn voor de leefbaarheid in hun buurt. Zo draagt buurtbemiddeling bij aan de zelfredzaamheid van buurtbewoners.

Handboek en stappenplan

Voor de organisatie van buurtbemiddeling werken verschillende partijen samen: gemeente, woningcorporaties, welzijnsorganisaties, politie en buurtbewoners. Een project buurtbemiddeling bestaat uit vier stappen/fasen: de initiatief-, de voorbereidings-, de uitvoerings- en de evaluatiefase.

Achtergrondinformatie bij deze stappen vindt u in het Handboek Buurtbemiddeling. Een korte digitale versie van het stappenplan met praktijkvoorbeelden en andere voorbeelddocumenten is ook beschikbaar op deze website.

Ondersteuning

Diverse organisaties of personen kunnen helpen bij de opstart en coördinatie van buurtbemiddelingsprojecten. Aan de ondersteuning kunnen kosten verbonden zijn.

Rol CCV

Het CCV is het landelijk aanspreekpunt voor buurtbemiddeling en ondersteunt professionals in de praktijk. Het CCV is verantwoordelijk voor de coördinatie, promotie, kwaliteitsborging, monitoring, doorontwikkeling en registratie van buurtbemiddeling.

Het CCV ondersteunt coördinatoren van projecten buurtbemiddeling. Het CCV:

  • organiseert landelijke bijeenkomsten;
  • faciliteert een registratie- en statistiekprogramma;
  • helpt bij het maken van een folder buurtbemiddeling;
  • geeft informatie over bijvoorbeeld trainingen en ondersteuning. 

Meer informatie

Voor vragen en / of opmerkingen kunt u contact opnemen met Frannie Herder op (030) 751 6759.

Links