Sport als interventie
Sport biedt een positieve basis om gedragsproblemen van jongeren aan te pakken. Sporten spreekt veel jongeren aan en benadrukt de mogelijkheden die ze hebben in plaats van de problemen.
Gedragsproblemen
Positieve effecten sportdeelname
Sport-zorgtrajecten
Praktijkvoorbeelden
Meer informatie
Links
Gedragsproblemen
Jongeren met gedragsproblemen functioneren moeilijker in het sociale verkeer en hun gedrag kan ook problemen opleveren in de buurt. Meer dan 600.000 jongeren in Nederland hebben te maken met gedragsproblemen, blijkt uit onderzoek van het Mulier Instituut (2010). Ongeveer dertig procent (185.000 jongeren) van hen leidt aan een gedragsstoornis. Voor deze groep kan sporten belangrijk zijn, bijvoorbeeld voor het ontwikkelen van sociale vaardigheden. Maar juist deze jongeren sporten het minste ten opzichte van de rest van hun leeftijdsgenoten. Dit geldt vooral voor kinderen met emotionele problemen.
Positieve effecten sportdeelname
Goed georganiseerde en begeleide sport kan leiden tot verbeterde relaties met leeftijdsgenoten, vergrote zelfwaardering en verbeterde sociale vaardigheden. Bij het sporten leren de jongeren bijvoorbeeld afspraken na te komen en gezag te aanvaarden. De coach of begeleider speelt hierin een belangrijke rol.
De rol die sport kan spelen bij kinderen met gedragsprobleem is afhankelijk het soort probleem, zo blijkt uit onderzoek van Verwey-Jonker (2010). Per type gedragsprobleem zijn er verschillende voorwaarden voor een succesvolle sportdeelname. Voor sommige jongeren is ‘gewoon sporten’ op een sportvereniging mogelijk, andere jongeren zijn meer gebaat bij een gericht sportaanbod waar rekening gehouden wordt met hun specifieke kenmerken.
De onderzoekers concluderen dat er drie algemene voorwaarden zijn om kinderen met gedragsproblemen te laten sporten:
- bij alle betrokkenen moet de wil en kennis zijn om iets met de doelgroep te doen;
- de professional of begeleider moet oog te hebben voor de ‘drie H’s’: herkennen, honoreren en handelen;
- duurzaamheid en een structureel karakter van de sportomgeving (financiële borging).
Sport-zorgtrajecten
Het sport-zorgtraject zet sport in om probleemgedrag en problemen van jongeren in de jeugdhulpverlening aan te pakken. Uit de evaluatie Sport zorgt (2011) blijkt dat trainers en hulpverleners gedragsverbetering zien bij he gros van de deelnemers. Ruim driekwart van alle deelnemers heeft zich verbeterd op vlakken als zelfvertrouwen, zelfbeeld, zelfdiscipline, doorzettingsvermogen en sociale vaardigheden.
Het project was onderdeel van het vijfjarig programma Meedoen Alle Jeugd door Sport (2006-2010) van het ministerie van VWS.
Praktijkvoorbeelden
Sport-it is een project voor jongeren tussen de 12 en 23 jaar waarbij met behulp van sportactiviteiten wordt gewerkt aan vaardigheden die niet alleen bruikbaar zijn binnen de Sport-it lessen maar ook in de verdere schoolcarrière of toekomstige werksituatie. De sportpedagoog in Rotterdam ondersteunt sportverenigingen om negatief gedrag van leden uit te bannen.
De Judo Bond Nederland heeft met het project Judo in de Zorg de Nationale Jeugdzorgprijs 2010 gewonnen. Judo is in het project een middel om probleemgedrag van jongeren aan te pakken en zo maatschappelijke uitval te voorkomen en/of re-integratie te bevorderen. Om dit professioneel aan te pakken, is een opleiding tot judoleraar in de zorg opgezet.
Deze en andere praktijkvoorbeelden zijn ook beschikbaar via het documentenoverzicht aan de linkerzijde van deze pagina.
Meer informatie
- Sporten, geen probleem: een onderzoek naar het bevorderen van sportdeelname van jeugdigen met gedragsproblemen (Verwey-Jonker Instituut, 2011)
- Sport zorgt, ontwikkeling van vier waardevolle sportaanpakken voor jongeren in jeugdzorg (DSP - groep, 2011)
- Kinderen met gedragsproblemen en sport: bevindingen uit de literatuur en uit recent cijfermateriaal (Mulier Instituut, 2010)
