Lowlands behind the scenes: Veiligheid op het hoogste niveau

Veiligheid begint bij voorkomen?

''Veiligheid begint inderdaad bij voorkomen en in dit geval bij de organisator van Lowlands, Mojo zelf. Zij hebben jarenlange ervaring met het organiseren van grootschalige evenementen, dat is hun core business. Mojo heeft veiligheid zeer hoog in het vaandel staan. Zij willen dat mensen een geweldig feest ervaren dat goed, leuk en veilig verloopt. Een veiligheidsincident is voor hen een bedrijfsrisico. Vanuit de gemeente Dronten hebben we een jarenlange samenwerking met Mojo. We zijn goede sparringpartners van elkaar. Dat is nodig om het festival in alle aspecten op het hoogste niveau te krijgen en te houden'', aldus Venema.

In korte tijd komen 55.000 bezoekers naar het festivalterrein, velen per auto. Hoe zorgt de gemeente voor een goede doorstroming?

Venema: ''Verkeersveiligheid is uiteraard een belangrijk aspect. Files zijn helaas niet te voorkomen. Wel zetten we in op een zo goed mogelijke doorstroming. Bij eventuele calamiteiten hebben we nagedacht over geschikte omleidingsroutes. We maken afspraken met Rijkswaterstaat en de omringende gemeenten, waaronder Harderwijk, een belangrijk knooppunt. Recent is een nieuwe randweg rond Harderwijk aangelegd, daar zijn we als gemeente Dronten ook bij betrokken. Tijdens Lowlands meten we de verkeersdrukte op de diverse aanvoerroutes, zodat als er een calamiteit is, we zo goed mogelijk het verkeer kunnen omleiden. Ook maken we afspraken met het Openbaar Vervoer, zoals de NS en Connexxion.''

Tijdens Lowlands gebruiken mensen alcohol en drugs. Welke maatregelen neemt de gemeente?

Venema: ''Uiteraard leggen we afspraken vast in de vergunning. De Burgemeester heeft vanuit OOV-perspectief de regie. In de Driehoek maken we met politie en OM afspraken over de tolerantiegrenzen bij het festival. Tijdens het festival zelf hebben we dagelijks meerdere keren overleg met een calamiteitenteam waar onder andere Mojo, politie, brandweer, GGD en gemeente zitting in hebben. Bij drugsgebruik gaat het zowel om de gezondheidsveiligheid als de strafrechtelijke kant. Mojo werkt met een eigen medisch team dat specifiek getraind is in het herkennen en medisch behandelen van alle soorten drugs. Daarnaast is de GGD en ambulancezorg actief. Voor het strafrechtelijke traject hebben we een politiepost op het terrein en een cellenblok. Het OM is ook aanwezig en biedt 'lik-op-stuk'-beleid. Mensen kunnen hun eventuele boete meteen pinnen.''

De steden in Nederland hebben veel aandacht voor ‘kleine overlast’ als wildplassen en geluidsoverlast en criminaliteit, zoals diefstal en geweld. Hoe gaan jullie daar tijdens Lowlands mee om?

Venema grinnikt: ''Ja, ook dat is erg herkenbaar. Wildplassen proberen we zo veel mogelijk tegen te gaan door meer dan voldoende wc’s te plaatsen op het festivalterrein en op de campings. Deze worden in Lowlands-termen ‘Badhuizen’ genoemd. De GGD voert inspecties uit op aantallen en de hygiëne. Gezondheidsrisico’s wil je natuurlijk voorkomen. Geluidsoverlast kunnen we helaas niet altijd voorkomen. Vooral onze buurgemeenten Elburg en Nunspeet horen dat Lowlands er is. Mojo tracht de overlast zo veel mogelijk te beperken door gebruikmaking van de nieuwste geluidbeperkingstechnieken.''

En de bestrijding van criminaliteit, hoe pakken jullie dat aan?

''Dat doen we door politie inzet, een particuliere beveiligingsorganisatie en stewards. Daarnaast houden we het hele festivalterrein in de gaten met camera’s, ook om de drukte te meten. Het is al eerder gezegd, maar veiligheid begint echt met voorkomen, bijvoorbeeld door de spelregels duidelijk kenbaar te maken aan de bezoeker. Het publiek weet vooraf al wat wel en niet is toegestaan”, zegt Venema. Hij vervolgt: “Gelukkig verloopt Lowlands overwegend rustig, met af en toe een diefstal of soms een geweldsdelict.''

Andere festivals zijn recent in het nieuws gekomen door extreme weersoverlast en instortende tenten. Volgt de gemeente Dronten die ontwikkelingen nauwlettend?

''Jazeker, we kijken of we daarop maatregelen moeten nemen'', zegt Venema. ''Het weer blijft echter de moeilijkst te voorspellen factor. De afdeling Bouw- en Woningtoezicht van de gemeente Dronten controleert of alle tenten, podia, et cetera aan de vereiste bouwvoorschriften voldoen. Lowlands zelf werkt al jaren samen met een meteorologische dienst om de kans op verrassingen zo klein mogelijk te maken. Desondanks zijn de gevolgen van extreem weer niet altijd te voorkomen.''

55.000 Mensen die gedurende drie dagen op Lowland verblijven, willen natuurlijk ook eten en drinken. Wat komt er allemaal kijken bij voedselhygiëne?

Venema: ''Lowlands is niet zomaar een festival, maar wil ook zoveel mogelijk milieubewust bezig zijn. Ook ten aanzien van eten. Mojo werkt alleen met door hen goedgekeurde cateraars die aan hoge kwaliteitseisen voldoen. Daarnaast controleren de GGD en de nieuwe Voedsel- en Warenautoriteit op de hygiëne. Ook zijn er voldoende waterdrinkpunten. Het waterleidingbedrijf is hierbij nauw betrokken. Voedsel en water zijn dus zeker ook belangrijke veiligheidsaspecten.''

In 1993 begon Lowlands kleinschalig in Biddinghuizen. Nu, bijna twintig jaar later, is het een festival met 55.000 bezoekers. Wat betekent dat in de gemeentelijke aanpak?

''De laatste jaren is er zeer veel veranderd ten aanzien van het evenementenbeleid. Dat is veel professioneler geworden, mede door de komst van de Veiligheidsregio'', vertelt Venema. ''Voorheen gingen we langs elke afzonderlijke organisatie, apart naar de Politie, apart naar de Brandweer en apart naar de GGD. Nu komt er één integraal advies en stemmen we maatregelen op elkaar af. We ontwikkelen ons ook sterker om op strategisch niveau naar alle evenementen in de regio te kijken en die goed op elkaar af te stemmen. Daarin ligt echt een meerwaarde van de afgelopen jaren.''

Kunt u nog een veiligheidsmaatregel noemen waar ik als ‘gewone’ bezoeker niet zo snel aan zou denken?

Venema denkt even na en zegt dan: ''We sluiten voor de drie dagen dat Lowlands duurt ook het luchtruim tijdelijk af. Vliegverkeer is niet toegestaan, vanwege het geluid en de veiligheid.''

Meer informatie

Venema: ''Mochten andere gemeenten vragen hebben over het organiseren van evenementen, dan zijn we altijd bereid mee te denken. Met onder andere evenementen als Lowlands, Defqon 1 (dance), De Opwekking (religieus) en de Automax, hebben we de nodige kennis en ervaring opgebouwd over verschillende soorten evenementen en hun veiligheidsaspecten.'' Fokko Venema is bereikbaar via de gemeente Dronten (0321) 388 911 of via f.venema@dronten.nl