Optreden van stadswachten in de openbare ruimte in Rotterdam

Probleemstelling

Hoe waarborgt en stuurt de gemeente het optreden van stadswachten en leidt hun optreden tot de beoogde resultaten.

Beschrijving

Het onderzoek richtte zich op de inzet van stadswachten vanaf 1 januari 2009. Voor deze datum is gekozen, omdat vanaf dat moment het zogenoemde handhavingsrepertoire is uitgebreid met de bestuurlijke strafbeschikking en hebben stadswachten een beperkte geweldsbevoegdheid gekregen.

Tijdens het onderzoek is de Rekenkamer in de periode november 2011 tot maart 2012 meegelopen met diverse diensten. Ook is gesproken met vertegenwoordigers van de Bestuursdienst en Stadstoezicht.

Conclusies

Met de stadswachten wil de gemeente kleine ergernissen als wildplassen, foutparkeren, het niet aanlijnen van honden, fietsen op de stoep of door rood licht lopen aanpakken. De aanpak van dergelijke ergernissen is echter niet in de volle breedte zichtbaar. Zo richten stadswachten zich vooral op het controleren op betaald parkeren. Boetes daarvoor zijn ook relatief makkelijk op te leggen, zonder dat daarbij contact of discussie met de overtreder nodig is. Stadswachten treden echter nauwelijks op tegen jongerenoverlast en overlast van hondenpoep.

Het optreden van verschillende stadswachten is in vergelijkbare situaties niet hetzelfde. Zo geven sommige stadswachten nooit een parkeerboete als de overtreder zelf bij zijn auto aanwezig is, terwijl andere stadswachten dat in die situatie wel doen. Een oorzaak voor de verschillen in handhaving tussen stadswachten is dat stadswachten en leidinggevenden situaties op straat te weinig met elkaar bespreken in bijvoorbeeld debriefings of intervisie.

Ook blijken stadswachten meestal niet te handelen als er direct contact is met de burger die de overtreding begaat. De stadswacht geeft dan meestal geen bekeuring, ook in situaties waarin dat eigenlijk wel moet. Een oorzaak voor het onvoldoende doorpakken bijvoorbeeld bij  verkeerssituaties, maar ook bij hondenpoep en jongerenoverlast, is een tekort aan communicatieve vaardigheden van stadswachten. Na afronding van hun opleiding worden stadswachten doorlopend getraind, maar die training is te weinig gericht op verbale communicatie met burgers in de dagelijkse handhaving op straat.

Aanpak

Nar aanleiding van dit onderzoek heeft de gemeente Rotterdam het visiedocument Vertrouwd op straat (september 2012) opgesteld.

Organisatie

Rekenkamer Rotterdam

Links