Delen

Woonfraude

Woonfraude heeft een negatieve invloed op de leefbaarheid in de wijk. Overbewoning gaat vaak gepaard met lawaai en een overaanbod van huisvuil. Onrechtmatig gebruik als wietteelt, prostitutie en drugshandel veroorzaakt overlast voor omwonenden en vergroot de gevoelens van onveiligheid. Ook frustreert woonfraude een rechtvaardige woonruimteverdeling. Er zijn vele mogelijkheden om woonfraude te voorkomen.

Definitie

Woonfraude is gedefinieerd als 'alle vormen van onrechtmatige bewoning, onrechtmatige doorverhuur, onrechtmatig gebruik en overbewoning van de woning'. Ook huisvesting van illegalen valt hieronder (VROM Inspectie 2007).

Omvang

De Nederlandse woningcorporaties constateren jaarlijks 11.000 gevallen van woonfraude. De totale schade die woningcorporaties daarbij oplopen, bedraagt 11 miljoen euro. Dat komt neer op een gemiddeld schadebedrag van duizend euro per huurwoning aan bijvoorbeeld interieurschade of politiebijstand. Zo blijkt uit een onderzoek van Experian (2007) naar woonfraude- en wanbetalingsproblematiek onder 140 woningcorporaties.

Verschijningsvormen woonfraude

  • Onrechtmatig gebruik (47 procent)
    De woning wordt onrechtmatig gebruikt voor andere doeleinden dan bewoning. Denk onder meer aan pensions, drugspanden, wietteelt, huisvesten van illegalen en arbeidsmigranten.
  • Onrechtmatige doorverhuur (38 procent)
    De woning is geheel of gedeeltelijk zonder medeweten van de verhuurder, doorverhuurd.
  • Onrechtmatige bewoning (13 procent)
    De woning is buiten de toewijzingsregels van de gemeente of corporatie om verhuurd aan iemand die hier volgens de regels niet voor in aanmerking komt.

Invloed van woonfraude op de wijk

  • Onderhuurders zijn minder betrokken bij een wijk.
  • Onderhuurders nemen het vaak niet zo nauw met de leefregels.
  • Onrechtmatig gebruik gaat meestal gepaard met ernstige overlast en gevoelens van onveiligheid voor buurtbewoners.
  • Onderhoudsgebreken worden niet gemeld, wat kan leiden tot schade en verpaupering.

Samenwerking

Om woonfraude optimaal aan te pakken, is samenwerking nodig tussen diverse partijen. Zij hebben allemaal een eigen rol binnen deze aanpak:

Woningcorporaties (en particuliere verhuurders)

 Wie

 Actie

Woonconsulenten, projectleiders, afdelingen wonen, verhuur, bewonerszaken en leefbaarheid, managers met als aandachtsgebied wijkaanpak, leefbaarheid, wijkontwikkeling, sociale veiligheid en overlastaanpak
  • De corporatie moet weten hoeveel procent woonfraude er is op het woningbestand.
  • Samen met de gemeente bepalen wie voortouw neemt en regie voert bij de aanpak van woonfraude.
  • Weten welke methodes er zijn en deze kunnen inzetten.
  • Gegevens van het woningbestand op orde hebben zodat eenvoudig bestanden vergeleken kunnen worden. Er is dan eerder zicht op woonfraude.
  • Duidelijk communiceren via alle corporatie-uitingen (website, nieuwsbrief etc.) dat woonfraude aangepakt wordt.
  • Een meldpunt creëren waar organisaties en bewoners woonfraude (eventueel anoniem) kunnen melden.

Gemeenten

 Wie

 Actie

Managers, teamleiders, afdelingshoofden en beleidsmedewerkers op het gebied van volkhuisvesting, wonen & wijken, welzijn, leefbaarheid, veiligheid en handhaving
  • Het is belangrijk dat de gemeente de Gemeentelijke Basis Administratie (GBA) op orde heeft en deze gegevens kan vergelijken met woningcorporaties.
  • Samen met de corporatie bepalen wie het voortouw neemt en de regie voert op de aanpak van woonfraude.
  • Weten welke maatregelen er genomen kunnen worden.
  • Informatie uitwisselen met andere gemeentelijke diensten.
  • Bestuurlijke boete inzetten bij  overtreding van de huisvestingsverordening.
  • Zorg voor een leefbare stad.

Overige instanties

 Wie

 Actie

Managers en teamleiders van zorg- en welzijnsinstellingen, wijkagenten, stadswachten, boa’s, buurtregisseurs, veiligheidscoördinatoren, medewerkers van belastingdienst, brandweer en energiebedrijven.
  • Deze partijen moeten weten hoe ze samen met woningcorporaties en gemeente woonfraude kunnen aanpakken.
  • Bepalen wie waar verantwoordelijk voor is.
  • Medewerkers moeten weten waar ze woonfraude kunnen melden.
  • Deze organisaties kunnen bruikbare achtergrondinformatie leveren.

Buurtbewoners

Wie

 Actie

 Buurtbewoners
  • De professionele partijen informeren de bewoners via website, (nieuws)brief, flyer, regionale krant (persbericht) over de aanpak van woonfraude. Uitgelegd wordt wat woonfraude precies is, wat het met de wijk doet en hoe je het wordt aangepakt. Juist omwonenden kunnen een goede bijdrage leveren. Sociaal toezicht is belangrijk. Omwonenden die de buurtbewoners kennen hebben snel zicht op eventuele onderhuur. Daarbij moet het bewoners makkelijk gemaakt worden om mogelijke woonfraude (eventueel anoniem) te melden.