Veelgestelde vragen Woonfraude algemeen

In welke gemeenten neemt de sociale dienst deel aan de aanpak van woonfraude?

Amsterdam heeft het samenwerkingsverband Zoeklicht en Den Haag heeft de afgelopen jaren onder de noemer van Inhaalslag diverse wijken met integrale teams bezocht.

Daar waar sprake is van woonfraude, is in sommige gevallen ook sprake van andere vormen van fraude zoals uitkeringsfraude. Het is dus belangrijk om een goede samenwerking te zoeken met de sociale dienst.

Welke definitie wordt er gehanteerd voor een overlastpand?

Onder 'overlastpanden' worden panden verstaan waarbij de overlast in en rondom het pand en de verstoring van de openbare orde rond dat pand, een zozeer naar buitenstralend effect heeft, dat daardoor de veiligheid en de gezondheid van de leefomgeving wordt aangetast.

Het gaat hier meestal om panden waar drugshandel plaatsvindt die overlast met zich meebrengt, maar het kan ook gaan om gedragingen die andere ernstige overlast veroorzaken.

Wat is het belang van portiekgesprekken of een voorstelronde?

Door de introductie van portiekgesprekken of een begeleide voorstelronde van de nieuwe huurder, weten de buren en omwonenden wie er in de woning behoort te wonen. Wanneer deze huurder direct, of na enige tijd, uit het zicht verdwijnt en andere bewoners worden gesignaleerd dan kunnen de omwonenden een signaal afgeven aan de corporatie. Mogelijk is er een reden voor, maar het is ook goed mogelijk dat er sprake is van onderhuur.

Wat kan een (grote) particuliere verhuurder doen aan de aanpak van woonfraude?

In principe hetzelfde als een corporatie. Dat wil zeggen signalen genereren (tot en met ‘opsporen’ aan de hand van bestandsvergelijking), administratief vooronderzoek, (onaangekondigd) onderzoek ter plaatse, sommeren tot huuropzegging en eventuele rechtsmaatregelen. Behalve ontbinding van de huur en/of ontruiming van de woning kan er ook een schadevergoeding worden geëist. Er zijn wel (kleine) verschillen met de positie van corporaties.

Particuliere verhuurders hebben niet zo eenvoudig toegang tot de gemeentelijke basisadministratie (GBA). Pas als tot rechtsmaatregelen wordt besloten, kan voor het uitbrengen van een dagvaarding via de gerechtsdeurwaarder informatie worden ingewonnen. GBA-gegevens zijn voor particuliere verhuurders dus geen signalerings- of opsporingsinstrument. Tenzij sprake is van een gereguleerde samenwerking, zoals bij Bureau Zoeklicht in Amsterdam.

Particuliere verhuurders kunnen, net als alle andere verhuurders, het onderzoekswerk en de dossierbehandeling uiteraard uitbesteden aan commerciële partijen. Of zij kunnen met corporaties en gemeentelijke diensten samenwerken.

Hoeveel fte moet een corporatie inzetten om woonfraude aan te kunnen pakken?

Wanneer er woonfraude in het woningbestand van een corporatie voorkomt: gemiddeld één fte per zesduizend woningen. Ga ervan uit dat in gemeenten met lange wachtlijsten voor woningen woonfraude voorkomt.

Bij corporaties met een woningbestand vanaf 6.000 woningen is specialistische aanpak op zijn plaats. Een medewerker die fulltime met de aanpak van woonfraude bezig is, haalt de beste resultaten.

Waar is veel ‘winst’ te behalen binnen de aanpak van woonfraude?

De winst van de aanpak van woonfraude vertaalt zich in verschillende resultaten:

- Er komen wooneenheden vrij voor mensen die op de wachtlijst staan.
- De corporatie kan door gericht een gebied dat voor renovatie in aanmerking komt te scannen, diverse onterechte verhuisvergoedingen van 5.000,00 euro besparen.
- Preventieve werking: een woningcorporatie dat een actief beleid voert, is minder aantrekkelijk voor kwaadwillenden.

Wat zijn de voordelen van de aanpak van woonfraude?

• Het levert een bijdrage aan de leefbaarheid en veiligheid in de wijk.
• Het heeft een preventieve werking op toekomstige woonfraude.
• De corporatie kan hiermee voorkomen dat onterecht vijfduizend euro verhuisvergoeding wordt toegekend aan een illegale huurder.
• Door de alerte houding van gemeente- en corporatiemedewerkers worden ook andere vormen van fraude, bijvoorbeeld uitkeringsfraude, eerder gesignaleerd.
• Het komt het imago van zowel corporatie als gemeente ten goede.

Welke steden hebben last van woonfraude?

Daar waar er lange wachttijden zijn voor huurwoningen, zal naar alle waarschijnlijkheid sprake zijn van woonfraude. In een VROM-inspectie onderzoek van 2006 zijn alle Nederlandse gemeenten gerangschikt naar mate van risico. Van Amsterdam, Den Haag, Groningen, Rotterdam en Utrecht was al bekend dat zij woonfraude als probleem ervaren. Deze gemeenten zijn daarom buiten het onderzoek gelaten.

Daarnaast zijn er tien gemeenten met de grootste invloed van arbeidsmigranten geselecteerd. Ook hier is het risico op woonfraude hoog. Door de recente toevloed van arbeidsmigranten uit Oost-Europa is de druk op deze en andere woningmarkten nog toegenomen. Hieronder zijn deze tien gemeenten met een * aangegeven.

Het ministerie van VROM stelt dat alle vormen van woonfraude aangepakt moet worden. Om deze reden worden alle gemeenten en woningcorporaties gevraagd woonfraude hoog op de agenda te zetten of te houden. De volgende gemeenten (op alfabetische volgorde) zijn met een hoog risico op woonfraude naar voren gekomen:

Alkmaar, Amersfoort, Arnhem, Boxtel, Breda, Breukelen, Delft, Den Helder, Deventer, Diemen, Dordrecht, Ede, Eindhoven, Enkhuizen, Enschede, Goes, Gorinchem, Gouda, Groesbeek*, Haarlem, Heerlen, Helmond, Hengelo, Leeuwarden, Leiden, Maassluis, Maastricht, Meerlo-Wansum *, Menaldumadeel *,  Middelburg, Nijmegen, Nunspeet *, Rheden, Rucphen *, Schiedam, ‘s-Hertogenbosch, Terschelling *, Teylingen *, Tilburg, Urk *, Venlo, Vlaardingen, Vlissingen, Wageningen, Westland *, Zaanstad, Zeist, Zierikzee *, Zijpe, Zwolle.

Welke verschijningsvormen van woonfraude zijn er?

Onrechtmatige bewoning
Een woning is buiten de toewijzingsregels van een gemeente om verhuurd aan een huurder, die volgens de regels niet in aanmerking komt voor deze woning. Onrechtmatige bewoning is in strijd met huisvestingsverordening.
Onrechtmatige doorverhuur
Een woning is geheel of gedeeltelijk zonder medeweten en instemming van de verhuurder doorverhuurd. Onrechtmatige doorverhuur is in strijd met huurcontract.
Onrechtmatig gebruik
Een woning wordt voor andere doelen dan reguliere huisvesting gebruikt. Bijvoorbeeld pensionvorming, maar ook criminele activiteiten zoals drugsverkoop en wietteelt. Onrechtmatig gebruik is in strijd met het bestemmingsplan.
Andere vormen van woonfraude
Zoals het huisvesten van illegalen, het huisvesten van arbeidsmigranten en verkamering door huisjesmelkers. Dit zijn in feite bijzondere vormen van de hierboven genoemde categorieën.