Vertrouwen in burgers

Probleemstelling

Hoe kunnen beleidsmakers burgers beter betrekken?

Beschrijving

Om die vraag te kunnen beantwoorden heeft de WRR uitgebreid gesproken met vele burgers en beleidsmakers en onze bevindingen getoetst aan wetenschappelijk onderzoek uit diverse disciplines. Zowel het veldwerk als de theorie toonden aan dat burgers inventief zijn, veel kunnen en tot veel bereid zijn.

De WRR trof een groot aantal vormen van burgerbetrokkenheid aan: van razendsnel georganiseerde ludieke acties tot nieuwe samenwerkingsvormen tussen burgers en professionals.

Conclusies

Burgers zijn, veel meer dan wordt gedacht, bereid zich in te zetten voor de samenleving.  Om de kansen en mogelijkheden die daaruit voortkomen ten volle te benutten moeten beleidsmakers burgers vertrouwen en de ruimte bieden voor betrokkenheid.

Denk vanuit burgers: wie burgers wil betrekken moet denken vanuit hun perspectief. Burgers hebben uiteenlopende behoeften en kwaliteiten. Als daar onvoldoende rekening mee wordt gehouden, zullen (te) velen afhaken.

Veel kansen voor burgerbetrokkenheid blijven liggen. Slechts kleine groepen burgers voelen zich aangesproken door de wijze waarop beleidsmakers hen proberen te betrekken. Beleidsmakers lijken op hun beurt weer weinig open te staan voor de nieuwe manieren waarop burgers hun betrokkenheid uiten.

Steeds meer burgers nemen zelf het initiatief en omzeilen de gebruikelijke routes via politiek, belangenbehartigers en formele inspraakorganen die de beleidsmakers gewend zijn. Met als gevolg een steeds verdere verwijdering tussen burgers en beleidsmakers.

Aanbevelingen

• Creëer tegenspel - Tegenspel houdt beleidsmakers scherp en geeft hen de mogelijkheid om de creativiteit en het oplossingsvermogen van de samenleving aan te boren.
• Versterk alledaagse invloed - Burgers voelen zich betrokken bij hun leefomgeving, die zich niet beperkt tot hun fysieke woonomgeving maar via virtuele verbindingen steeds 'groter' wordt. Overheden laten kansen liggen door te eenzijdig het vizier te richten op participatie op buurtniveau.
• Stimuleer maatschappelijk verkeer - Niet iedereen is gewend of in staat zelfstandig vorm te geven aan zijn betrokkenheid. Soms is gerichte inzet nodig van professionele frontlijnwerkers (agenten, welzijnswerkers, buurtconciërges) en goed toegeruste vrijwilligers.
• Bouw steunpilaren - De manieren waarop burgers beleidsmakers proberen te beïnvloeden, zijn toegenomen. Naast de traditionele belangenbehartigers moeten de beleidsmakers zich ook richten op de nieuwe vormen, via nieuwe ngo's, maatschappelijk ondernemen en nieuwe verbanden van burgers.

ISBN

978 90 8964 404 6

Organisatie

Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR)

Links