Delen
04 okt 2012

Collectieve horecaontzegging

Daders die zich schuldig maken aan geweld in en om de horeca kunnen een ontzegging van de toegang krijgen tot de aangesloten horecagelegenheden.

Algemene beschrijving
Doel, effecten en kosten
Stappenplan voor gemeenten
Gegevens uitwisseling: modelprotocol
Jurisprudentie
Verslagen bijeenkomsten
Meer informatie

Algemene beschrijving

Bezoekers die zich schuldig maken aan geweld in en om de horeca kan de toegang tot de gelegenheid worden ontzegd. Voorop staat dat individuele horecaondernemers personen mogen weren uit hun zaak. Daarnaast kan de overlast gevende persoon een collectieve ontzegging (CHO) krijgen. Bij geweld krijgt de dader voor bepaalde tijd een ontzegging van de toegang bij alle aangesloten horecagelegenheden. Hieraan zijn bepaalde voorwaarden verbonden, zoals het uitwisselen van persoonsgegevens tussen horeca en politie. Wanneer een persoon met ontzegging toch de horeca binnen gaat, is er sprake van lokaalvredebreuk.

Het beoogde effect van de (CHO) is dat notoire geweldplegers worden geweerd uit de aangesloten horecagelegenheden, dat de kennis van notoire geweldplegers wordt vergroot en dat van de maatregel een afschrikwekkende werking uitgaat.

Er zijn diverse varianten op de standaard CHO:

  • In Amersfoort krijgt iemand die een ambtenaar in functie beledigt een CHO.
  • In Zandvoort en Haarlem geldt een CHO opgelegd voor de horeca in de ene gemeente ook voor de horeca in de andere gemeente.
  • In diverse gemeenten, zoals Apeldoorn en Enkhuizen, wordt een combinatie gemaakt tussen de CHO en een gebiedsverbod.
  • In Amersfoort kan geweld in de openbare ruimte, mits gerelateerd aan horeca, ook tot een CHO leiden.
  • In Zwolle reikte de politie namens de ondernemers een CHO uit. Na een uitspraak van de Nationale Ombudsman (november 2011) is dit echter gewijzigd.

Doel, effecten en kosten

Doel

Minder geweld in en om de horeca.

Doelgroep

(Potentiële) Daders van geweld die zich één of meer keren schuldig maken aan vernieling, lichte of zwaardere vormen van geweld.

Effectiviteit

In Apeldoorn werd de aanpak in 2007 geëvalueerd. Het aantal meldingen en aangiftes van mishandeling en bedreiging nam af. De aangiftes verminderden van 230 naar 188. De meldingen namen af van 702 naar 546.

In Amersfoort zijn er sinds de start met de CHO 62 ontzeggingen uitgereikt. In de eerste helft van 2011 is er een daling in het aantal geweldsincidenten van tien procent ten opzichte van dezelfde periode in 2010.

Uit een eerste evaluatie na de invoering van de werkwijze van de CHO in Utrecht blijkt dat twee jaar na de oplegging van de eerste CHO op 7 mei 2009 in totaal 29 personen een CHO kregen opgelegd. Het is echter niet eenduidig aan te geven in welke mate de CHO bijdraagt aan bijvoorbeeld het terugdringen van uitgaansgeweld. Het aantal geregistreerde geweldsincidenten in de binnenstad van Utrecht is namelijk al een aantal jaren dalende. Ook worden in het kader van Veilig Uitgaan meerdere maatregelen uitgevoerd en wordt constant gewerkt aan het versterken van de samenwerking tussen gemeente, politie, horecaondernemers en portiers.

Uit de veiligheidscijfers is dus een positief effect af te leiden. Dit is niet uitsluitend toe te schrijven aan de CHO, maar aan het veiligheidsbeleid als geheel.

Kosten & capaciteit

  • De collectieve horecaontzegging brengt een investering in tijd met zich mee.
  • Een publiekscampagne, het beheer van een (afgesloten) website met een overzicht van de personen met een ontzegging, of een andere vorm van informatie-uitwisseling, brengen kosten met zich mee.
  • De collectieve horecaontzegging opnemen in de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan, kost tijd van de betrokkenen. Deze tijdsinvestering betekent niet alleen dat er een goede organisatie wordt georganiseerd, maar maakt ook de effectieve inzet van andere (collectieve) maatregelen mogelijk.

Stappenplan voor gemeenten

Het ministerie van Veiligheid en Justitie ontwikkelde een stappenplan CHO (2012) met tips en aandachtspunten voor de gemeenteambtenaar die een CHO tot een succes wil maken.

Uitwisselen gegevens: modelprotocol

Voor het succesvol toepassen van de collectieve horecaontzegging worden de gegevens van de personen-met-ontzegging uitgewisseld tussen de aangesloten horecaondernemers. Deze informatie-uitwisseling is aan privacywetgeving gebonden. Daarom hoort aan iedere toepassing van de collectieve horecaontzegging een protocol ten grondslag te liggen waarin de regels voor informatie-uitwisseling zijn vastgelegd. Dit protocol moet worden getoetst door het College Bescherming Persoonsgegevens (CBP).

Koninklijke Horeca Nederland (KHN) ontwikkelde een model protocol dat het CBP positief beoordeelde. KHN stelt het model protocol als handleiding ter beschikking van haar 240 afdelingen. Als de afdelingen deze handleiding volgen, kunnen zij een aanzienlijk kortere procedure bij het CBP doorlopen dan als zij een afwijkende regeling of protocol indienen.

Meer informatie over het model protocol en het gebruik ervan is op te vragen bij Koninklijke Horeca Nederland. De begeleidende brief bij het modelprotocol, van het CBP aan KHN, is te downloaden op de website van het CBP.

Jurisprudentie

Rechtbank Middelburg: Collectieve Horecaontzegging in Hulst
Deze zaak draait om het ongedaan maken van twee collectieve horecaontzeggingen op straffe van een dwangsom en het betalen van een schadevergoeding. De vorderingen hiertoe wijst de rechtbank op 29 maart 2009 af.

Rechtbank Almelo: overtreding CHO in Hengelo
De politierechter stelt op 8 januari 2010 een aantal fundamentele en praktische vragen over de toepassing van de CHO en het collectief winkelverbod, als middel om overlast in horeca (en winkels) te bestrijden. Hij heropent daarom het onderzoek en verwijst de zaak naar de meervoudige kamer, zodat die daarover kan oordelen. De meervoudige kamer verklaart op 16 juli 2010 het OM niet-ontvankelijk, vanwege de grote rol van politie en justitie in de CHO.

Hoge Raad: geen cassatie bij overtreding CHO in Apeldoorn
De Hoge Raad oordeelt op 22 februari 2011 dat er sprake is van wederrechtelijk binnendringen als de verdachte wordt toegelaten in de betreffende horecagelegenheden waarvoor hij een CHO heeft opgelegd gekregen.

Verslagen bijeenkomsten

Het CCV organiseerde op 4 oktober 2012 een bijeenkomst over de Collectieve Horecaontzegging (CHO), want de wereld van de CHO blijft in beweging. Vertegenwoordigers van gemeente, horeca, beveiliging en politie gingen met elkaar in discussie over een effectieve en efficiënte CHO. Aan bod kwamen: de uitreiking van de CHO, de betrokkenheid van politie en OM, kritische noten van de Nationale Ombudsman en experimenten met de CHO.

Ook op 30 september 2010 organiseerde het CCV een intervisiebijeenkomst over de Collectieve Horecaontzegging. Tijdens deze bijeenkomst deelden gemeenten, politie, beveiligings- en evenementenorganisaties en een horecaondernemer hun knelpunten, kennis van en ervaring met de collectieve horecaontzegging.

Tevens organiseerde de gemeente Amersfoort samen met het CCV op 24 juni 2011 een minisymposium om hun ervaringen met de CHO met andere gemeenten, politie en horeca te delen. De vragen die gedurende dit minisymposium naar voren kwamen, zijn gebundeld en beantwoord.

Meer informatie

Links

Bestanden

In deze bestanden is meer informatie te vinden over de aanpak: