Gids Programmatisch Handhaven voor de praktijk bij het rijk
Deze gids geeft een beschrijving van het proces van programmatisch handhaven zoals dat in de pilots van Rijk aan Handhaving vorm heeft gekregen. De gids is bedoeld om ondersteuning te bieden bij het toepassen van de werkwijze van programmatisch handhaven in de praktijk.
Probleemstelling
In het ideale geval is handhaving honderd procent effectief. Maar de ideale situatie bestaat natuurlijk niet. Er zijn altijd beperkingen in geld en capaciteit. Bovendien is de werkelijkheid zo complex dat er keuzes gemaakt moeten worden: wat gaan we doen en hoe gaan we dat doen? Gaan we streng optreden? Of gaan we voorlichting geven? Op welke groepen spitsen we onze activiteiten toe? Waarom juist op deze groepen? Antwoorden op deze vragen zijn noodzakelijk om de beschikbare handhavingscapaciteit zo effectief mogelijk in te zetten en daarmee de naleving van regelgeving te vergroten.
Aanpak
Voor het maken van een dergelijke afweging is informatie nodig. Bijvoorbeeld over de risico’s die worden gelopen als regels niet worden nageleefd. En over de mate waarin die risico’s een bedreiging vormen voor de beleidseffecten die de overheid wil bereiken. Maar ook is informatie nodig over de mate van naleving en de motieven van burgers en bedrijven om regels al dan niet na te leven. Met behulp van de methodiek van programmatisch handhaven wordt deze informatie systematisch verzameld en beoordeeld. Op basis van de uitkomsten van dit proces worden de juiste prioriteiten gesteld en wordt de meest geëigende interventiestrategie gekozen.
Toepassing
Door deze werkwijze te gebruiken zijn het niet de incidenten die de inzet van de handhaving
bepalen, maar neemt de overheid het heft in eigen hand en bepaalt zij het handhavingsbeleid
op basis van rationeel onderbouwde keuzes.
Organisatie
Ministerie van Justitie, Expertisecentrum Rechtspleging en Rechtshandhaving