Maatregelen voor woningen

Naast het opvolgen van deze tips kunnen ook de maatregelen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen de kans op een woningoverval aanzienlijk verkleinen. In de flyer ‘Verklein het risico op een woningoverval’ staan een aantal tips op een rij.

Aard en omvang overvalcriminaliteit – woningen

Het aantal overvallen in Nederland neemt vanaf 2006 sterk toe. In 2009 waren er 2.395 overvallen; dat is 21% meer dan in 2008. Bijna de helft (44%) van de overvallen vindt plaats in politieregio’s Amsterdam-Amstelland (20%), Rotterdam-Rijnmond (16%) en Midden-West-Brabant (8%). De sectoren detailhandel en woningen hebben het grootste aantal overvallen.

Uit de landelijke analyse overvallen van de KLPD (periode 1-1-2008 t/m 30-05-2009) blijkt dat een woning het meest overvallen object is. Het aantal woningovervallen nam in 2009 toe met 27%. 51% van de woningovervallen vindt plaats in Amsterdam-Amstelland, Rotterdam-Rijnmond en Midden- en West-Brabant.

Een overval heeft een grote impact op het slachtoffer, veel groter dan bij een inbraak. In vrijwel alle gevallen wordt geweld gebruikt, met gewonden of zelfs doden als gevolg. Alle dodelijke slachtoffers door overvalgeweld in 2008 en 2009 (t/m mei) vallen bij woningovervallen.

In enkele regio’s is een verplaatsing van de overvallen waar te nemen. Naarmate beveiliging in sectoren zoals de financiële sector verbetert, verschuift de problematiek naar sectoren die (nog) niet diezelfde mate van beveiliging hebben. Op deze manier komt ook de sector woningen onder druk te staan.

Bij woningovervallen wordt er een onderscheid gemaakt tussen senioren, bewoners met een ondernemersbelang en de groep overige particulieren. De meeste overvallen komen voor bij deze overige particulieren. Dat wordt bevestigd door de diverse politieregio’s die signaleren dat het in toenemende mate gaat om 'gewone mensen' die schijnbaar willekeurig het slachtoffer worden van een overval in hun eigen huis. De meeste woningen worden overvallen tussen 17:00 – 5:00 uur.

De politie geeft daarbij aan dat daders jonger worden; 59% is tussen de 17 en 24 jaar. De jongste verdachte is 14 jaar oud. De heer Heeres, Korpschef politie Midden en West Brabant, merkt bovendien op dat de daders die overvallen plegen dit als hun eerste delict doen. Politie Haaglanden signaleert een nieuw soort dader; de commerciële veelpleger. Die pleegt een overval om zijn dure levensstijl te kunnen betalen.

Taskforce overvallen

 De Taskforce overvallen heeft zich ten doel gesteld het aantal overvallen in 2010 met minimaal 20% te verminderen t.o.v. 2008. De landelijke overvalcoördinator bij de politie draagt hieraan bij door de samenwerking op het gebied van repressie en preventie door het bedrijfsleven, politie en justitie te versterken. Het OM stelt forse strafeisen; zes van de tien overvallen wordt bestraft met een gevangenisstraf van meer dan een jaar. Ook minderjarigen komen er niet met een taakstraf vanaf; het merendeel van hen heeft in 2009 een vrijheidsstraf gekregen.

Rol CCV

Het CCV bevordert de aanpak van overvalcriminaliteit door, regionaal, publieke en private partners met elkaar te verbinden. Bijvoorbeeld door vijf regionale bijeenkomsten te organiseren in opdracht van de landelijke Taskforce overvalcriminaliteit; de nadruk ligt hierbij op overvallen op het bedrijfsleven. Daarnaast inventariseert het CCV kennis en succesvolle aanpakken over overvalcriminaliteit die worden gepubliceerd op de website. Ook wordt de problematiek ingebracht in de technische werkgroepen van het CCV zoals de werkgroep Kwaliteit PKVW waarin bekeken wordt in hoeverre het Politiekeurmerk Veilig Wonen kan bijdragen aan het verminderen van de woningovervallen (www.politiekeurmerk.nl).

Tips van de politie

De tactieken van overvallers om binnen te komen, variëren van zielige verhalen tot grof geweld. Tips van politie Amsterdam-Amstelland en Brabant Zuid-Oost:

Doe nooit zomaar open:

• Maak met uzelf de afspraak dat u na een bepaald tijdstip de voordeur niet meer opendoet als er aangebeld wordt.
• Kijk eerst door het raam, deurspion of gebruik de intercom.
• Doe een veiligheidsketting op de deur, zodat iemand niet zonder meer de deur kan openen en u naar binnen kan duwen.
• Vraag wie de persoon is en wat deze komt doen, vraag om een legitimatie, ook als hij zegt namens de gemeente, een bedrijf of een instelling te komen. Bel eventueel ter controle naar het betreffende bedrijf of instantie, vóórdat u de persoon binnenlaat.

Blijf alert:

• Laat een collectant niet ‘onbewaakt’ achter. Doe de deur even dicht terwijl u uw portemonnee gaat halen, of leg een klein geldbedrag vlakbij de voordeur neer, in bijvoorbeeld de meterkast. Een collectant is verplicht een legitimatiebewijs en een vergunning van de gemeente bij zich te dragen. Heeft de persoon deze niet, geef dan geen geld.
• Wees bedacht op zielige praatjes of smoezen die oplichters gebruiken om binnen te komen.
• Als onbekenden ‘in nood’ aan de deur komen en vragen of ze het alarmnummer mogen bellen, laat ze dan niet binnen, maar bel zelf het alarmnummer.
• Geef nooit uw bankpas / pincode af.

Vertrouwt u het niet?

• Bel dan direct de politie op 112.
• Blokkeer direct uw bankpas wanneer u bent bestolen of opgelicht.

Wees voorzichtig met wat u in huis hebt:

• Daders zijn altijd uit op contant geld. Zorg dat u geen grote bedragen contant geld in huis heeft. Ook niet in een kluis.
• Wees voorzichtig met informatie over uzelf. Denk daarbij aan informatie over avonden waarop u alleen thuis bent of over tijdstippen waarop u weggaat of thuiskomt.
• Wees niet loslippig over uw bezittingen, schep er niet over op.
• Wees voorzichtig met contacten die u legt via Internet. U weet immers nog weinig over de persoon waarmee u contact heeft. Spreek bijvoorbeeld eerst een aantal keer buitenshuis af om iemand beter te leren kennen. Gaat het om de ver- of aankoop via bijvoorbeeld een veilingsite, kies dan voor een neutrale plek voor de koop/verkoop.
• Koopt u nieuwe apparatuur, zet de verpakkingsdoos dan niet opzichtig bij het oud papier. Daders kunnen daaraan zien dat er kostbare spullen in huis aanwezig zijn.
• Afspraak met een bedrijf aan huis? Zorg dat er een bekende bij u aanwezig is.

Politiekeurmerk Veilig Wonen

Het Politiekeurmerk Veilig Wonen is een veiligheidsinstrument dat bijdraagt aan de sociale veiligheid in en rond woningen, wooncomplexen en buurten en wijken. Een van de eisen van het keurmerk is dat bewoners altijd kunnen zien wie er voor de deur staat. Bijvoorbeeld door glas naast de deur of een deurspion. Maar ook verlichting en het groenbeheer - dat in het PKVW is vastgelegd - zorgen er voor dat er zicht is vanaf andere woningen op de voordeur.

Op 30 maart 2010 zond Netwerk het item 'Senioren vaker slachtoffer van woningovervallen' uit. In de uitzending is aandacht voor de maatregelen van het Politiekeurmerk Veilig Wonen om zo de kans op een woningoverval te verkleinen. Op netwerk.tv is de uitzending te bekijken.