Daderprofielen en verschijningsvormen

Overvallen zijn agressieve vermogensdelicten. Geweld en bedreiging met geweld zijn essentiële kenmerken van een overval. De belangrijkste motieven voor een overval zijn materiële overwegingen, maar ook de invloed van criminele vrienden en de ‘status’ die het plegen van een overval in criminele kring heeft.

Categorieën

Globaal zijn er drie categorieën overvallers te onderscheiden:

Beginnende overvallers

Beginnende overvallers vormen de grootste en snelst groeiende groep overvallers. Het zijn hoofdzakelijk jongens tussen de 15 en 19 jaar oud met een crimineel verleden. Deze categorie overvallers treft nauwelijks voorbereidingen en maakt gebruik van de gelegenheid die zich voordoet. Zij opereren veelal in en om de eigen woonomgeving en richten zich met name op kleinere winkels, horecabedrijven en benzinestations.

Gevorderde overvallers

Gevorderde overvallers zijn veelal iets ouder, hebben al ervaring opgedaan met overvallen en bereiden deze goed voor. Zij weten precies waar en wanneer zij moeten toe slaan. Hun optreden is georganiseerd en ze maken gebruik van hulpmiddelen. Deze categorie opereert niet alleen in de woonomgeving, maar ook regionaal en landelijk en richt zich met name op de grotere winkels, supermarkten, benzinestations en dergelijke.

Professionele overvallers

Professionele overvallers plegen een delict na zorgvuldige planning en voorbereiding. Zij zijn bereid om veel tijd en energie in de voorbereiding te steken en maken gebruik van geavanceerde hulpmiddelen. Professionele daders opereren landelijk en richten zich veelal op banken, juwelierszaken en geldtransporten.

Meer dan de helft (53 procent) van de overvallers zijn gelegenheidsdaders, 40 procent is wat sterker georganiseerd en 7 procent bestaat uit harde criminelen. Vooral die laatste groep gebruikt geweld en bedreigt de slachtoffers met vuurwapens.

Verschijningsvormen: overvallen op bedrijfsleven

Er zijn verschillende soorten overvallen te onderscheiden in het bedrijfsleven. In hoofdzaak spreken we over de volgende verschijningsvormen:

Hit en run overvallen

Overvallers stormen gewelddadig (schreeuwend en zwaaiend met wapens) binnen. Medewerkers en klanten worden bedreigd en men dwingt medewerkers de kassa-inhoud af te geven.

Klantgedrag overvallen

Overvallers komen (niet vermomd) als klant binnen, wachten een geschikt moment af en dwingen medewerkers met geweld, of door bedreiging met geweld de inhoud van de kassa te overhandigen.

Openingsovervallen

Overvallers maken gebruik van het feit dat winkels en supermarkten reeds vroeg bezet zijn door medewerkers, zonder dat er sprake is van openstelling voor het publiek. Door zich voor te doen als leverancier, of mee te liften met een medewerker die de zaak opent, maakt hij zich meester van de situatie. De overvaller bereidt een dergelijke overval meestal voor. De overval is gericht op de inhoud van de kluis. De overvaller dwingt de medewerker deze te openen en het geld af te geven.

Sluitingsovervallen

Overvallers komen als klant /dringen de zaak binnen op het moment dat deze voor het publiek gesloten wordt.