Delen

Achtergrondinformatie

De feestelijkheden rond de jaarwisseling gaan sinds jaar en dag gepaard met overlast, geweld, brandstichting, vandalisme en alcoholmisbruik. Niet alleen de jaarwisseling zelf maar ook de periode die eraan voorafgaat, wordt gekenmerkt door een sterke toename van ongeregeldheden.

Aard en omvang

De jaarwisseling 2011-2012 is, mede dankzij de inzet van medewerkers van de politie, gemeente, ambulancediensten, brandweer en andere diensten, beheersbaar verlopen. Het aantal incidenten van geweld tegen werknemers met een publieke taak is met 186 nog steeds te hoog.

Het aantal gerapporteerde aanhoudingen is met 19 procent gedaald ten opzichte van vorig jaar (van 177 naar 143). Het aantal inverzekeringstellingen daarentegen is bijna verdubbeld (van 31 naar 61). Het percentage aanhoudingen dat leidt tot inverzekeringstellingen is daarmee gestegen van 17,5 procent naar 42,6 procent.

Het totaal aantal bij het OM aangebrachte zaken ligt hoger dan voorgaande jaren
(972 zaken versus 732 zaken vorig jaar). Het aantal aangebrachte zaken waarin
sprake was van geweld tegen personen in een publieke functie is verder gestegen
ten opzichte van voorgaande jaren.

Rol Rijksoverheid

De afgelopen drie jaar heeft er een bewustwording plaatsgevonden: men is het er over eens dat wijdverbreid vandalisme, vernielingen en geweld rond de jaarwisseling niet normaal zijn. Dit leidde via verschillende kanalen tot meer overheidsinspanningen en tot een intensivering en verbetering van de aanpak van dit grote risico-evenement. Bij de voorbereiding is het van belang om de jaarwisseling te beschouwen als een grootschalig evenement met (mogelijk) ernstige risico’s voor de openbare orde.

In de documenten hieronder is aandacht voor de ernst en de aard van de jaarwisselingsproblematiek in de afgelopen jaren. Ook komt er aan bod wat er niet goed ging bij de aanpak van overlast tijdens de voorgaande jaarwisselingen en worden er aanbevelingen gedaan om de overlast rondom de jaarwisseling te beperken en de veiligheid te verbeteren.

Rol gemeenten

De aard en de omvang van de overlast is sterk lokaal bepaald. De grootste problemen doen zich voor in bepaalde volkswijken in stedelijke gebieden en in sommige dorpen die horen bij de zogenoemde ‘bible belt’. De daders zijn vooral autochtone jonge mannen.

De Politieacademie concludeert in het onderzoek 'Van Oud naar Nieuw' dat er grote verschillen zijn tussen gemeenten met betrekking tot de aandacht voor de jaarwisselingproblematiek, de formulering van de aanpak, de multidisciplinariteit van de aanpak en de toepassing van goede werkwijzen.

Een goede aanpak van jaarwisselingsoverlast bestaat uit maatwerk. Door op tijd te beginnen, in een projectstructuur, kunnen de voorbereiding van preventieve en repressieve maatregelen gestalte krijgen. Een effectieve aanpak valt of staat met een goede communicatie met de betrokken partijen, goede samenwerking met instanties en kennis van de lokale situatie.

Hieronder zijn enkele documenten te vinden over de manier waarop gemeenten zich kunnen voorbereiden op de jaarwisseling. Voorbeelden hiervan zijn actieplannen, draaiboeken en tips. Ook zijn een aantal evaluaties van voorgaande jaarwisselingen te vinden. Een uitgebreid overzicht is te vinden in bij het documentenoverzicht.

Rol CCV

Het CCV ondersteunt de informatie-uitwisseling tussen professionals die werkzaam zijn op het terrein van de maatschappelijke veiligheid. Het CCV verzamelt op deze website documenten over overlast van de jaarwisseling. Heeft uw organisatie een (beleids)document over dit thema dat ook voor andere gemeenten interessant kan zijn? Laat het ons dan weten. Dit kan door het desbetreffende document te mailen naar de webredactie.

Om het uitgaansleven gezellig te houden heeft het CCV samen met het Trimbos instituut het Centrum Veilig en Gezond Uitgaan (CGVU) opgezet. Op 25 januari 2011 organiseerde dit CGVU een themabijeenkomst over de jaarwisseling. In de terugblik op deze bijeenkomst zijn onder andere tips voor een veilige en gezonde jaarwisseling te lezen.

Meer informatie

Voor vragen en/of opmerkingen kunt u via de mail contact opnemen met Colin Voetee.

Links

Meer informatie over het verschillende onderdelen van de overlast van jaarwisselingen is te vinden op onderstaande websites.