Lokaal veiligheidsbeleid

Definities

Wat moeten we onder veiligheid en integrale veiligheid verstaan?

Wat is veiligheid?

Dat is het aanwezig zijn van een zekere mate van orde en rust in het publieke domein en van bescherming van leven, gezondheid en goederen tegen acute en dreigende aantastingen. Onveiligheid is te omschrijven als alles wat hier inbreuk op maakt. Die inbreuken kunnen feitelijke aantastingen betreffen, maar ook gevoelens van onveiligheid.

Wat is integrale veiligheid?

Integrale veiligheid probeert alle facetten van veiligheid bijeen te brengen in een beleid, waarbij alle betrokkenen gezamenlijk proberen te komen tot een veiligere samenleving. Het is zaak dat alle schakels van de veiligheidsketen goed op elkaar aansluiten en dat er een goede systematiek, samenhang en samenwerking is bij de ontwikkeling en uitvoering van het veiligheidsbeleid.

Veiligheid is een breed begrip. Een manier om het hanteerbaar te maken en het tegelijk af te bakenen, is door te werken met veiligheidsvelden. De methode Kernbeleid Veiligheid onderscheidt vijf veiligheidsvelden: veilige woon- en leefomgeving, bedrijvigheid en veiligheid, jeugd en veiligheid, fysieke veiligheid en integriteit en veiligheid.

Kernbeleid Veiligheid is een handreiking om gemeenten te ondersteunen bij het ontwikkelen van integraal veiligheidsbeleid

De veiligheidsketen

De vijf schakels van de veiligheidsketen zijn:

• Pro-actie: het structureel voorkomen van onveiligheid, veelal in het kader van lange termijnplanning.
• Preventie: het in een gegeven (potentieel onveilige) situatie treffen van maatregelen die effect hebben op de directe oorzaken van onveiligheid en/of op het verminderen van de gevolgen er van.
• Preparatie: de daadwerkelijke voorbereiding op de bestrijding van mogelijke aantasting van de veiligheid: te denken valt aan het opstellen van rampenplannen en het organiseren van oefeningen. Deze fase is vooral voor brandweer- en rampenhulpverlening en in mindere mate voor criminaliteit en overlast van belang. Preparatieve maatregelen zijn operationeel en organisatiespecifiek van aard. 
• Repressie: de bestrijding van onveiligheid en de hulpverlening in acute noodsituaties door daadwerkelijke inzet van politie, brandweer en andere hulpverleningsdiensten. 
• Nazorg: alles wat nodig is om zo snel mogelijk terug te keren naar normale verhoudingen. Hierbij is zowel aandacht voor opvang en begeleiding van slachtoffers, als voor opsporing, vervolging en/of begeleiding van daders.

Wat is het integrale veiligheidsbeleid van de gemeente?

Het integrale veiligheidsbeleid van de gemeente richt zit op het systematisch en samenhangend werken aan behoud of verbetering van alle facetten van veiligheid. Het lokale bestuur heeft de coördinatie, de regie en de sturende rol. Op een goede manier invulling geven aan dit beleid betekent dat de gemeente steeds opnieuw de veiligheid in de gemeente meet en waar mogelijk verbetert.

Integraal verwijst zowel naar de organisatorische als inhoudelijke aspecten van het veiligheidsbeleid.

Enkele andere veel gebruikte veiligheidstermen, die onderdeel zijn van het integrale veiligheidsbeleid, zijn:

• Objectieve veiligheid: feitelijke, cijfermatige gegevens.
• Subjectieve veiligheid: de beleving van de bewoners van veiligheid in hun leefomgeving.
• Sociale veiligheid: de veiligheid zover deze afhankelijk is van intermenselijke verhoudingen.
• Fysieke veiligheid: fysieke veiligheid is veiligheid is veiligheid in verband met de fysieke omgeving van bewoners. Het gaat om de veiligheidsrisico’s van gebouwen, gevaarlijke stoffen, natuur en verkeer.
• Externe veiligheid: externe veiligheid is een onderdeel van fysieke veiligheid. Het gaat hierbij om de veiligheidsrisico’s voor de omgeving in verband met opslag, bewerking en transport van gevaarlijke stoffen.

Context van het huidige veiligheidsbeleid

In 2002 presenteerde het kabinet het veiligheidsprogramma ‘Naar een veiliger samenleving’. De belangrijkste doelstelling hierin is het terugdringen van criminaliteit en overlast in de publieke ruimte. In 2010 moet deze met 20 tot 25 procent verminderd zijn ten opzichte van 2002. Dit doel is nog niet bereikt. In pijler 5 van het Beleidsprogramma 2007-2011, ‘Samen werken samen leven’, ontvouwt het kabinet haar plannen ten aanzien van veiligheid, stabiliteit en respect.

• "Veiligheid, stabiliteit en respect" uit het Beleidsprogramma 'Samen werken samen leven'

Veiligheid begint bij voorkomen

In 2010 moet de criminaliteit in Nederland met 25 procent zijn afgenomen ten opzichte van 2002. Het project Veiligheid begint bij Voorkomen (VbbV) omvat de maatregelen waarmee dit doel moet worden bereikt. Het project gaat uit van een integrale werkwijze, met acties van lokaal bestuur en de rijksoverheid, en van preventieve inspanningen in combinatie met repressie.  Het ministerie van Justitie en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties werken samen in het project Veiligheid begint bij Voorkomen.

• Veiligheid begint bij voorkomen

Rol CCV

Het CCV ondersteunt professionals op het gebied van criminaliteitspreventie en veiligheid en speelt een rol als neutrale kennismakelaar in het veiligheidsdomein. Het CCV probeert vraag en aanbod te verbinden en betrokkenen aan elkaar te koppelen. Het programma Integrale Veiligheid ondersteunt gemeenten, in het bijzonder de lokale veiligheidscoördinatoren bij hun in- en externe regierol op het terrein van veiligheid. Interne regie is vooral gericht op de gemeentelijke organisatie en bij externe regie gaat het met name om de samenwerking met andere veilgheidspartners.

Nieuwsbrief

Het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) geeft tweemaandelijks de nieuwsbrief Integraal Veiligheidsbeleid uit. Met deze nieuwsbrief houdt het CCV u op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van Integraal Veiligheidsbeleid. Het CCV laat in iedere nieuwsbrief één of meerdere veiligheidsprofessionals aan het woord over het integraal veiligheidsbeleid, regionale samenwerking of één specifiek veiligheidsonderwerp. Op ‘Veiligheidsprofessionals aan het woord’ staan al deze interviews van de laatste jaren gebundeld.

Netwerkanalyse

In het online jaarverslag 2010 van het CCV is een netwerkanalyse regionaal en lokaal veiligheidsbeleid opgenomen. In de analyse zijn verbindingen tussen organisaties weergegeven die in het werkveld van maatschappelijke veiligheid actief zijn.

Meer informatie

Voor vragen en/of opmerkingen kunt u contact opnemen met Axel Weggelaar via de mail of per telefoon: 030-7516740.