Monitor agressie en geweld openbaar bestuur

Probleemstelling

Vaststellen in hoeverre de aanpak van agressie en geweld tegen het openbaar bestuur effect sorteert en nog verder aan effectiviteit kan winnen.

Beschrijving

De monitor heeft betrekking op diverse doelgroepen die verschillen in de mate waarin en de wijze waarop zij het risico lopen slachtoffer en/of getuige te worden van agressie en geweld. In totaal zijn er vier verschillende doelgroepvragenlijsten ontwikkeld, namelijk voor overheidsmedewerkers, ambtsdragers, griffiers en secretarissen. De respons verschilde per doelgroep.

Het rapport is opgedeeld in drie delen:

• Resultaten enquête onder politieke ambtsdragers: slachtofferschap, getuige van agressie en geweld, details laatste incident, veiligheidsbeleving, risicoperceptie en de ondersteuning vanuit de organisatie.
• Resultaten van de overheidsmedewerkers, waar dezelfde onderwerpen aan bod komen.
• Resultaten van de enquêtes onder griffiers en secretarissen: beleid voor politie ambtsdragers, overheidsmedewerkers en bestuurders.

Conclusies

Agressie en geweld tegen ambtsdragers is gestegen van 32 procent in 2010 naar 38 procent in 2012. Tegen overheidsmedewerkers is agressie en geweld op eenzelfde niveau gebleven: 40 procent en bij ambtenaren met publieke contacten ligt dit op 50 procent.

In de publieke sector komt agressie en geweld tegen overheidsmedewerkers en bestuurders dus nog steeds veel voor en laat zich niet gemakkelijk terugdringen. Het leidt niet tot grootschalige onveiligheidsgevoelens en ziekteverzuim, maar er is wel een duidelijke invloed op de kwaliteit en de integriteit van het bestuur. In vergelijking met 2010 zeggen veel meer ambtsdragers en overheidsmedewerkers dat het van invloed is op de besluitvorming.

Het VPT-beleid heeft ertoe geleid dat het merendeel van de overheidsinstanties maatregelen heeft getroffen, maar nog steeds beschikken niet alle instanties over een incidentenregistratie en nog te vaak wordt de expliciete norm (geen enkele vorm van geweld wordt getolereerd) op de werkvloer niet nageleefd. Met name verbale agressie wordt in de praktijk nog te vaak getolereerd en als 'part of the job' beschouwd. Incidenten met agressie en geweld worden in lang niet alle gevallen intern gemeld en besproken en er is een zeer grote mate van onderregistratie.

Om de toename van agressie en geweld te stoppen lijken niet zo zeer nieuwe maatregelen nodig, als wel een sterkere doorwerking van het bestaande beleid. Dat is niet uitsluitend een kwestie van organisatiecultuur, maar zeker ook van bestuur en beleid.

Auteurs

J. van den Tillaart, F. Berndsen, G. Homburg, F. Kriek

Organisatie

Regioplan Beleidsonderzoek in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Links