Delen

Drugsoverlast

De gevolgen van drugsoverlast zijn zichtbaar op een viertal gebieden: slachtofferschap, onveiligheidsgevoelens, economische schade en leefbaarheid (verloedering).

Definitie
Aard en omvang
Aanpak Rijksoverheid
Pilots gemeenten
Aanpak gemeenten
Rol CCV
Meer informatie
Links

Definitie

Drugsoverlast is ook in te delen in:
1. criminele overlast: handelingen die strafbaar zijn gesteld in het Wetboek van Strafrecht;
2. openbare orde overlast: overtredingen van de APV;
3. audiovisuele overlast: irritant, hinderlijk en onaangepast gedrag zonder dat er sprake is van criminaliteit of ordeverstorende gedragingen zoals omschreven in de APV.

Veel gemeenten geven aan dat het bij overlast in belangrijke mate gaat om subjectieve overlast, waarbij gevoelens van onveiligheid een belangrijke rol spelen. Ook is het vaak moeilijk onderscheid te maken tussen reguliere horecaoverlast en coffeeshopoverlast.

Aard en omvang

De afgelopen twintig jaar is de hennepteelt in Nederland omvangrijk, bedrijfsmatig en professioneel geworden. Hennepteelt zorgt in woonwijken voor: brandgevaar, wateroverlast, stank, en schade aan woningen. Zowel in 2005 als in 2006 zijn om en nabij 6.000 hennepkwekerijen ontmanteld.

De afgelopen jaren komt overlast als gevolg van open harddrugsscenes nauwelijks nog voor. Handel in dealpanden, meestal woningen, komt in de ene gemeente vaker voor dan in de andere. De handel lijkt zich in het algemeen steeds meer naar de straat te verplaatsen.

De overlast van coffeeshops verschilt per gemeente. Drie vormen van overlast worden door bijna alle gemeenten genoemd:
1. verkeersoverlast: parkeerproblemen zoals slordig geparkeerde auto's, fietsen en bromfietsen die de doorgang belemmeren en voor lawaaioverlast zorgen. Deze vorm wordt vooral genoemd door grensgemeenten die met drugstoerisme te maken hebben;
2. overlast door bezoekers: rondhangen, tegen elkaar schreeuwen, omstanders lastig vallen en vernielingen aanrichten aan auto's, tuinen en andere voorwerpen;
3. vervuiling in de omgeving van de coffeeshop: bezoekers laten vuil achter, urineren en braken in tuinen en portieken van omliggende woningen.

Door het gebruik van middelen (al dan niet gecombineerd) tijdens het uitgaan ontstaan risico's voor zowel de gezondheid als voor de veiligheid van de gebruiker en zijn omgeving.

Drugsoverlast wordt niet alleen in woonbuurten of stadscentra ervaren. Ook rond voorzieningen voor chronische psychiatrische patiënten komt overlast voor. Rond een derde van de patiënten is verslaafd. Overlastsituaties kunnen ook spelen rond opvangvoorzieningen voor drugsverslaafden en gebruiksruimten. Het opstellen en uitvoeren van een convenant of beheerplan kan de overlast beperken. De totale ervaren overlast neemt overigens vaak af door dit soort voorzieningen.

In de Politiemonitor Bevolking is in 1997 voor het eerst de mate van drugsoverlast in woonbuurten gemeten. Drugsoverlast is volgens buurtbewoners afgenomen in de periode 1997-2008. Uit het Actieplan overlast en verloedering (2008) blijkt dat in 2007 één op de twintig inwoners aangeeft dat drugsoverlast vaak voorkomt in hun buurt.

Aanpak Rijksoverheid

Aanpak van drugsoverlast is onderdeel van het Actieplan overlast en verloedering (2008) van het kabinet Balkenende IV.

Pilots gemeenten

De ministeries van Binnenlandse Zaken, WWI, VWS en Justitie stelden in oktober 2010 aan tien gemeenten 3,3 miljoen euro beschikbaar voor negen pilots om overlast rond softdrugs aan te pakken. De pilots zijn gericht op een substantiële vermindering van overlast en criminaliteit en kleinschaligheid van coffeeshops bevorderen. De gemeenten steken zelf ook geld in de pilots.

De pilots gaan in 2010 van start en hebben een looptijd van twee jaar. De pilots vinden plaats in Amsterdam, Arnhem, Eindhoven, Heerlen, Kerkrade, Leeuwarden, Lelystad, Maastricht en een gezamenlijke pilot in Bergen op Zoom en Roosendaal.

Aanpak gemeenten

De aanpak van hennepteelt is de gezamenlijke verantwoordelijkheid van gemeenten, politie, Openbaar Ministerie en woningcorporaties. De samenwerking bij de aanpak van hennepteelt is binnen een groot aantal gemeenten vastgelegd in een hennepconvenant.

De meeste gemeenten in Nederland hebben coffeeshopbeleid opgesteld, ook wanneer er geen coffeeshops worden toegestaan. Het opstellen van beleid is van belang omdat er dan makkelijker kan worden opgetreden tegen een ongewenst verkooppunt.

Op gedoogde coffeeshops zijn de gedoogvoorwaarden van het Openbaar Ministerie van toepassing. Deze voorwaarden gelden voor alle coffeeshops in Nederland. Het is niet mogelijk om als gemeente van deze voorwaarden af te wijken.

Met name enkele grensgemeenten hebben te maken met een hardnekkige softdrugsoverlast. In Terneuzen, Venlo, Roosendaal en Bergen op Zoom zijn projecten gestart waarbij is gekozen voor een brede aanpak tegen drugsoverlast met als basis een mix van justitiële, strafrechtelijke, bestuurlijke en fiscale interventies.

Praktijkvoorbeelden:

Rol CCV

Het CCV ondersteunt gemeenten bij de ontwikkeling, uitvoering en handhaving van het lokale drugsbeleid. Het voorkomen en bestrijden van drugsgerelateerde criminaliteit en overlast is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Wij vergroten de expertise over de toepassing van bestuurlijke mogelijkheden daartoe. Het CCV volgt op landelijk, regionaal en lokaal niveau de belangrijke onderwerpen en ontwikkelingen op het gebied van drugsbeleid. Wij verzamelen en verspreiden de opgebouwde kennis. Via de website, infosheets en bijeenkomsten informeren wij gemeenten en andere betrokken partijen. Ook geven wij advies op maat.

Met de maandelijkse nieuwsbrief Bestuurlijke Aanpak houdt het CCV u ondermeer op de hoogte van de laatste ontwikkelingen op het gebied van hennepteelt, drugsbeleid en –overlast, mensenhandel, prostitutiebeleid en de bestuurlijke aanpak criminele praktijken.  

Meer informatie

Voor vragen en / of opmerkingen kunt u contact opnemen met Luuk Olsthoorn.

Links