14 jun 2010

Heroïne op medisch voorschrift

De geschiedenis van een geneesmiddel in Nederland

Onderzoek naar de geschiedenis van heroïne als geneesmiddel voor de behandeling van chronische heroïneverslaafden die onvoldoende baat hebben gehad van de behandeling met methadon.

Probleemstelling

Heroïne is een stof waaraan mensen snel verslaafd raken. De verslavingszorg probeerde tientallen jaren verslaafden te helpen bij het ontwennen van de stof en heeft hen lang gestimuleerd tot geheelonthouding. Dat lukte maar ten dele.

Beschrijving

In de drugsnota van 1995 werd een experiment met medische verstrekking van heroïne bepleit. Het doel was de toestand van de betrokkenen te stabiliseren, hun lichamelijke en psychosociale welbevinden te bevorderen en bijgebruik te verminderen. Juli 1998 startte het experiment in Amsterdam en Rotterdam. Toen dat zonder problemen verliep, werd het experiment begin 1999 uitgebreid naar Den Haag, Heerlen, Groningen en Utrecht. Gedurende het experiment konden patiënten zeven dagen per week maximaal drie keer per dag onder supervisie in een speciale behandeleenheid heroïne gebruiken in aanvulling op een dagelijkse dosering methadon.

In 2002 bleek dat de verstrekking veilig en effectief was voor de geselecteerde groep ernstige verslaafden, die eerder geen of niet voldoende baat hadden gevonden bij een behandeling met alleen methadon. Ook deden zich in de omgeving van de behandeleenheden nauwelijks incidenten voor die aan het verstrekkingsprogramma konden worden toegeschreven.

De val van het tweede kabinet Kok op 16 april 2002 en de politieke verwarring die mede naar aanleiding van de opkomst van en moord op Pim Fortuyn ontstond, bemoeilijkte de besluitvorming over het vervolg op het experiment. Desalniettemin werd ingestemd met de continuering van de verstrekking mits dit bleef plaatsvinden in het kader van wetenschappelijk onderzoek.

In 2004 verscheen het onderzoek naar de lange termijn effecten. De resultaten van dit onderzoek versterkten het positieve beeld van het effect van de heroïnebehandeling zoals al eerder in het experiment was vastgesteld. Tevens werden de positieve resultaten van onderzoek naar de doelmatigheid van de behandeling bekendgemaakt.

In december 2006 werd heroïne als geneesmiddel voor ernstige, therapieresistente heroïneverslaafden geregistreerd. Inmiddels is de heroïnebehandeling uitgebreid tot 17 behandeleenheden in 15 steden.

Sinds medio jaren negentig van de vorige eeuw zijn ook in verschillende andere landen wetenschappelijke experimenten met heroïne op medisch voorschrift uitgevoerd, zoals in Zwitserland, Duitsland, Spanje, Canada en Groot-Brittannië. Deze experimenten hebben vergelijkbare, positieve resultaten opgeleverd wat betreft haalbaarheid en effectiviteit van deze nieuwe vorm van behandeling.

Auteur

J. van der Stel

ISBN

978-90-806932-3-4

Organisatie

Centrale Commissie Behandeling Heroïneverslaafden