Brandveiligheid ondernemingen

Probleem

Een brand in een bedrijfsgebouw kan heel groot worden en veel schade veroorzaken. Soms leidt dat zelfs tot het ontruimen van een aangrenzende woonwijk. De brandveiligheid in bedrijfsgebouwen vergt daarom veel aandacht en handhaving. Er zijn daarbij diverse knelpunten en negatieve ontwikkelingen, zoals de vele branden die ontstaan door brandstichtingen en brandgevaarlijke werkzaamheden, de oplopende opkomsttijd van de brandweer en in diverse regio's een ontoereikende bluswatervoorziening.

Aard en omvang

Cijfers

Het Bouwbesluit hanteert een twaalftal categorieën gebruiksfuncties van gebouwen. De 'Brandweerstatistiek 2006' van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek) sluit daarbij aan. De gegevens over branden in bedrijven zijn samengevat onder de noemer 'industrie, landbouw, veeteelt'., Winkelbedrijven vallen onder de categorie 'bijeenkomstgebouwen', waartoe ook restaurants, cafés, bioscopen en sportcomplexen behoren.

In 2006 vond van de 14.300 branden in gebouwen minder dan de helft plaats in 'niet-woongebouwen'. Van deze branden viel 19% (1.400 branden) in de categorie 'industrie etc.' en 15% (1.100 branden) in 'bijeenkomstgebouwen'. De kans op brand voor een bedrijf is gemiddeld twee keer en voor een winkel vier keer zo groot als voor een woning.

Brandoorzaken

De meeste branden in (winkel)bedrijven ontstaan door defecte apparatuur of het verkeerde gebruik ervan. Op de tweede en derde plaats, maar niet in dezelfde volgorde, volgen als belangrijkste oorzaken: brandgevaarlijke werkzaamheden (lassen, dakdekken, loodgieterswerk, verf afbranden e.d.) en brandstichting.

Top-3 brandoorzaken

	Bedrijven		Bijeenkomstgebouwen (o.a.) winkels)
1.	defect/verkeerd gebruik apparaat/product	20%	defect/verkeerd gebruik apparaat/product	26%
2.	brandgevaarlijke werkzaamheden	9%	Brandstichting	15%
3.	brandstichting	7%	brandgevaarlijke werkzaamheden	5%

 

Opmerkelijk is dat er ook buiten, in de omgeving van (winkel)bedrijven veel brandstichting plaatsvindt. En dan vooral in afval(containers en -bakken). In 2006 waren er 14.000 van zulke branden, waarvan tweederde door brandstichting en vandalisme.

Schade

De financiële schade in 2006 door branden in gebouwen bedroeg volgens het CBS € 627 miljoen. Ongeveer 70% daarvan kwam voor rekening van (winkel)bedrijven. En meestal ging het daarbij om branden met een hoog schadebedrag. Uit het overzicht van 'grote' branden (branden met meer dan € 1 miljoen schade, (zie www.verzekeraars.nl) blijkt dat er 79 grote branden waren, waarvan 60% in bedrijven en 10% in winkels (en dan met name in winkelcentra).

De grote schadebedragen maken duidelijk dat het begrip 'brandveiligheid' voor bedrijven meer inhoudt dan alleen de brandveiligheid van mensen. Van belang zijn ook: het beperken van schade en de verzekerbaarheid van het bedrijf. Maar er is meer, want het gaat ook om: de bedrijfscontinuïteit en het behoud van de werkgelegenheid, veilig werken voor de medewerkers, de veiligheid van de buurbedrijven en het milieu.

Opkomsttijd brandweer

Gemiddeld genomen duurt het steeds langer voordat de brandweer arriveert. Was het in 1990 nog zo dat de brandweer in bijna 70% van de gevallen binnen 8 minuten na alarmering op de locatie van de brand aankwam, in 2006 lukte dat nog maar in 30% van de gevallen. Het probleem doet zich vooral voor buiten de grote steden.

Door de snelle brandontwikkeling die bij bedrijven kan plaatsvinden, betekent een verder oplopende opkomsttijd een wezenlijke verzwaring van het brandrisico. De praktijk wijst namelijk uit dat, als het niet meteen in het begin lukt om zo'n brand onder controle te krijgen, deze zich al snel ontwikkelt tot een grote brand.

Ontoereikende bluswatervoorziening

In bepaalde delen van ons land is, met name op bedrijventerreinen, sprake van een tekort aan bluswater. Dat kan zich uiten in een te geringe capaciteit van de primaire bluswatervoorziening, de brandkranen op de waterleiding, of van de secundaire of tertiaire bluswatervoorzieningen, die met name bij branden in bedrijven (ook) van belang zijn. Een te beperkte bluswatervoorziening is te verbeteren door extra voorzieningen, zoals geboorde putten of een gezamenlijke bluswaterleiding.

Oplossingsrichting

Voor bedrijven betekent 'brandveiligheid' - naast de veiligheid van mensen - ook: schadepreventie, bedrijfscontinuïteit, behoud van werkgelegenheid, veilig werken en bescherming van het milieu. Dit vergt van individuele bedrijven een zeer actieve opstelling ten aanzien van (schade)preventie. Voor het buitengebied en de gezamenlijke ruimten is een gemeenschappelijke aanpak van belang.

Het CCV heeft voor het Keurmerk Veilig Ondernemen de module Brand ontwikkeld met daarin uitleg over brandveiligheid, de maatregelen die genomen kunnen worden om brand te voorkomen en waar meer informatie gevonden kan worden. De module is een aanvulling op het KVO-stappenplan. De maatregelen die toegelicht worden zijn onderverdeeld in 'maatregelen voor het KVO-samenwerkingsverband' en 'maatregelen voor de individuele ondernemer'. 

Rol CCV

Het CCV heeft een actieve rol op het gebeid van brandveiligheid.

Het CCV:

• verzorgt kennisoverdracht op het gebied van brandveiligheid. De overdracht vindt plaats via bijeenkomsten, publicaties en de website. Wie geïnteresseerd is in de laatste ontwikkelingen kan zich aanmelden voor een van onze nieuwsbrieven.
• stimuleert publiek private samenwerking tussen partijen zoals de overheid, de brandweer, ondernemers en de verzekeraars.
• biedt en beheert instrumenten zoals het model Integrale Brandveiligheid in Bouwwerken (IBB), de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan (KVU) en het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Het KVO is recentelijk uitgebreid met een module Brand.
• beheert en houdt zich bezig met kwaliteitsontwikkeling van certificatieschema’s. Met het oog op de kwaliteit van brandpreventieve voorzieningen is het CCV de beheerder van een aantal certificeringregelingen:
  • Regeling Brandmeldinstallaties 2002
  • Regeling Onderhoud Kleine Blusmiddelen

Meer informatie

Voor vragen en / of opmerkingen kunt u contact opnemen met Katja Steverink op (030) 751 6748 of via de mail. 

Links

Brandweer
Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)
Efectis
Nederlandse Normalisatie Instituut (NEN)
Koninklijk Horeca Nederland
Stichting Consument en Veiligheid
Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)
Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW)
Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke ordening en Milieu (VROM)
Ministerie van Economische Zaken (EZ)
Nederlands Instituut voor Fysieke Veiligheid (NIFV)
Stichting Bouw Research, SBR
Sprinklers
Uneto-VNI
VEBON
Verzekeraars
VNO-NCW
Website Preventiecertificaat
Brandveilig Bouwen Nederland