Congres Veilig Wonen 'Wat heeft u in huis?'

Op 6 oktober 2010 vond het congres Veilig Wonen ‘Wat heeft u in huis?’ plaats in het Beatrix Theater in Utrecht. De dag was met zo’n 300 deelnemers goed bezocht. Met name gemeenten, politie en private partijen waren goed vertegenwoordigd. Mede dankzij de hoge opkomst, de prettige sfeer en de inhoudelijke bijdragen kan het CCV terugkijken op een inhoudelijk sterk en inspirerend congres. Hieronder treft u een verslag van de dag aan.

Plenair ochtendprogramma

De dag werd geopend door Alphons de Butler die vanaf het begin tot en met de borrel voor de luchtige noot zorgde. Hij stelde de dagvoorzitter voor: Ida Haisma, directeur van het CCV. “Met het nieuwe Regeerakkoord lijkt de vraag naar repressieve veiligheidsaanpakken actueler dan ooit. Zeker in tijden van bezuinigingen kan dit tot gevolg hebben dat er minder geld beschikbaar is voor effectieve, preventieve aanpakken zoals het Keurmerk Veilig Ondernemen, de Kwaliteitsmeter Uitgaan of het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Het CCV pleit ervoor dat er op basis van een goede analyse gezocht wordt naar het juiste pakket van maatregelen om maatschappelijke veiligheid te verbeteren. Waarbij het de uitdaging is om ook in tijden van bezuinigingen de juiste balans tussen preventieve en repressieve maatregelen te realiseren” aldus mevrouw Haisma.

Haisma benadrukte dat de inzet van de juiste samenwerkingsverbanden van groot belang blijft. “Het jaarthema van het CCV voor 2010 is niet voor niets verbinden. Dat komt ook tot uiting tijdens dit congres. Zo verbinden wij regie en inhoud, beleid en praktijk, publiek en privaat, preventie, repressie, nazorg en handhaving, en verleden, heden en toekomst. Kortom, verbinding staat vandaag centraal en u bent daarbij een belangrijke schakel!”

De regierol van de gemeente Almere

Gemeenten hebben de regierol op het gebied van veiligheid in hun gemeente. Het Keurmerk Veilig Ondernemen, de Kwaliteitsmeter Veilig Uitgaan, Cameratoezicht en het Politiekeurmerk Veilig Wonen zijn bekende instrumenten voor de gemeente Almere. Vanuit haar rol als burgemeester sprak mevrouw Annemarie Jorritsma enthousiast over haar dagelijkse praktijk. Het verhaal was duidelijk breder ingestoken dan Veilig Wonen en echt gericht op integraal veiligheidsbeleid vanuit de gemeente. “Bewoners zijn soms heel verbaasd dat wij heel goed weten wat er in hun wijk speelt” sprak mevrouw Jorritsma die aangaf dat juist een vanzelfsprekendheid te vinden. “Natuurlijk moet je als gemeente weten wat er waar speelt en welke invloeden een rol spelen om op die manier de juiste maatregelen te kunnen nemen”.

De relatie tussen wanorde en criminaliteit

“Beter geen regel, dan een regel waarvan mensen zien dat hij niet wordt nageleefd.” Gedragswetenschapper Kees Keizer van de Rijksuniversiteit Groningen zei er meteen achteraan dat zijn opmerking een open deur lijkt. “Maar in de praktijk zie je dat deze wetmatigheid het menselijke gedrag op nog grotere schaal beïnvloedt dan gedacht. Uit zes experimenten die we hebben uitgevoerd, blijkt heel duidelijk dat mensen minder geneigd zijn zich aan normen en regels te houden in een omgeving waar anderen al regels hebben overtreden”, aldus Keizer. Met duidelijke illustraties en sprekende voorbeelden vertelde hij over zijn onderzoek. Zo liet hij een filmpje zien van een steeg met een graffitiverbodsbord aan de muur. Aan het stuur van fietsen die in de steeg gestald stonden, zijn reclamefoldertjes gehangen. In de steeg met een met graffiti bespoten muur gooide 69 procent van de fietsers de folder op de grond; bij een schone muur was dat maar 33 procent. Een tip die hij de congresdeelnemers meegeeft is dat je het goede voorbeeld moet geven. Laat bijvoorbeeld de reinigingsdienst juist niet ’s ochtends vroeg als er nog niemand op straat is schoonmaken, maar laat ze het gewoon overdag doen. Goed voorbeeld doet goed volgen. Zo simpel kan het zijn.

Na afloop van beide sprekers was er gelegenheid tot het stellen van vragen, waaruit nog eens bleek dat de verhalen van beide inleiders heel goed op elkaar inspeelden. Gedurende het congres is er veelvuldig verwezen naar bepaalde uitspraken van ofwel mevrouw Jorritsma ofwel de heer Kijzer.

Workshoprondes

Bekijk hier de korte verslagen van de workshopsessies:

Plenair middagprogramma

Politiekeurmerk Veilig Wonen 15 jaar! Op weg naar een veilige wijk
Programmaleider Veilig Wonen van het CCV Lilian Tieman is betrokken bij de ontwikkelingen en promotie van CCV-onderwerpen zoals het Politiekeurmerk Veilig Wonen (PKVW), de Veiligheidseffectrapportage, Woonfraude en woonoverlast. Naar aanleiding van het congres in 2008 blikte zij kort terug op wat er in de tussentijd is gebeurd met betrekking tot het PKVW. “In die twee jaar zijn we doorgegaan met het uitvoeren van de toen net goedgekeurde regeling PKVW, het professionaliseren van de diverse onderdelen van het Politiekeurmerk, het informeren van gemeenten, woningcorporaties, brancheverenigingen en het zoeken naar (meer) samenwerking op andere gebieden zoals de aanpak van woningovervallen en het leveren van een bijdrage aan het voorkomen van woningbranden.”

Onderzoeken

Verder liet Tieman een aantal onderzoeken de revue passeren en lichtte ze de uitkomsten van het onderzoek toe dat op 6 oktober 2010 voor het eerst voor publicatie is vrijgegeven: ‘Een veilige wijk, een veilig gevoel; onderzoek naar de veiligheidsbeleving van bewoners van PKVW nieuwbouwwijken versus niet PKVW nieuwbouwwijken’. In dit onderzoek - uitgevoerd door RCM-advies en Experian Nederland – is gekeken naar de veiligheidsbeleving van mensen; het subjectieve deel en het daadwerkelijke slachtofferschap, het feitelijke deel. De PKVW wijken doen het over de hele linie beter en op een aantal punten significant.

Politiekeurmerk Veilig Wonen: al 15 jaar een effectief instrument

Minister Ernst Hirsch Ballin

- die het voorwoord heeft geschreven in de uitgave ‘Politiekeurmerk Veilig Wonen 15 jaar! Op weg naar een veilige wijk’ - vertelde zijn visie op het Politiekeurmerk in een videoboodschap die tijdens het congres is vertoond. Naast felicitaties aan alle betrokkenen, riep de minister op vooral gezamenlijk te blijven werken aan veiligheid en preventie. “Veel gemeenten hebben het keurmerk ingevoerd, maar lang niet allemaal”.

Overhandiging jubileumboek

Op het podium is het boek uitgereikt aan Frans Heeres, korpschef midden- en west Brabant en portefeuillehouder van onder meer woninginbraken en -overvallen en aan Fons Jacobs, burgemeester van de gemeente Helmond. Een mooi overzicht van wat er in 15 jaar allemaal bereikt is. Zo’n 25 veiligheidspartners komen aan bod in het boek, allen met een eigen kijk op het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Maar wel met eenzelfde overtuiging; het Politiekeurmerk is hét instrument om woninginbraken tegen te gaan en een veilig wijk te creëren. Alle congresdeelnemers kregen aan het einde van de dag een exemplaar mee.

Korpschef Heeres gaf aan dat het PKVW wel eens het meest succesvolle instrument van de politie ooit zou kunnen zijn. Het voorkomen van inbraken scheelt voor zoveel lagen in het proces tijd en middelen, denk aan politie, OM, nazorg etc. Hij gaf tegelijkertijd aan dat er vaker stil gestaan moet worden bij de impact die een inbraak op bewoners heeft. Niet alleen op bewoners, maar ook op de familie en vrienden van de slachtoffers. Als boodschap gaf hij mee dat er na de overdracht van dit instrument door de politie aan de gemeenten nog te weinig gemeentes zijn die de regierol voldoende stevig oppakken. Dat kan beter.

Helmond is een gemeente die deze regierol wel goed heeft opgepakt. Het toepassen van het keurmerk is al in de Nota Wonen 2002 opgenomen als randvoorwaarde voor het realiseren van nieuwbouwwoningen. Burgemeester Jacobs weet dat in zijn gemeente het veiligheidsgevoel in de wijken dankzij het keurmerk aanzienlijk is verbeterd. “Daar zorgen de aanpassingen die je met het keurmerk doet in het openbaar gebied voor. Meer verlichting, laag openbaar groen, dat geeft mensen een prettig en veilig gevoel. Des te meer reden voor een gemeente om het Politiekeurmerk als standaardinstrument in te zetten. Ik kan me dan ook niet voorstellen dat er gemeenten zijn die hier niet aan meewerken.” Jacobs vertelde de congresdeelnemers dat op 1 januari 2015 80% van het woningcorporatiebezit in zijn gemeente het PKVW certificaat heeft.

Inleiding onderdeel innovatie

Woninginbraak is een groot maatschappelijk probleem. Niet alleen in Nederland, België en andere West-Europese landen, maar in de gehele Europese Unie. Cijfers van de European Crime and Safety Survey tonen het laatste decennium een daling van de Nederlandse inbraakcijfers aan. Evi Devis, lokaal adviseur van de Federale Overheidsdienst Binnenlandse Zaken (FOD) in België, vermoedt dat dit te danken is aan de preventieve aanpak in Nederland, zoals die van het Politiekeurmerk Veilig Wonen. “Een schoolvoorbeeld van integraal veiligheidsbeleid wat ons in België betreft. In België trachten we eveneens de filosofie van een keurmerk te realiseren. Wij werken met een netwerk van politieambtenaren en gemeentepersoneel die kosteloos objectief advies aan huis geven. Hierbij staat kwaliteitsvolle beveiliging voorop”, aldus Devis. Daarnaast ontwikkelen zij instrumenten die de mensen uit het werkveld kunnen ondersteunen bij het realiseren van bewustwording onder bewoners, zo liet zij door middel van enkele voorbeelden tijdens haar presentatie zien.

Op 1 en 2 december vindt er in Brussel een internationaal congres plaats waar woninginbraken ook aan de orde komen. Het CCV is daar een van de workshopsprekers. Lilian Tieman gaf aan dat ook Nederland naar de aanpak in België en omliggende landen kijkt, waarbij vooral de aftrekpost van circa € 680,- per jaar voor een huishouden een aantrekkelijk gegeven is om bewoners te stimuleren zelf iets aan woningbeveiliging te doen.

De innovatiewedstrijd

De Innovatieprijs Veilig Wonen wordt om de twee jaar door het CCV uitgereikt aan een fabrikant van een innovatief product dat gericht is op het voorkomen van woninginbraken of woningovervallen. Op dit congres presenteerden de drie genomineerden leveranciers/fabrikanten hun product. Assa Abloy met de Lips Codegreep, Velux met de Velux Lichtkoepel, en Deonet met de Brinno Deurcamera. De congresdeelnemers kozen Deonet met de Brinno DeurCamera als winnaar.

Deonet ontving met de Innovatieprijs een cheque van € 5.000,-. De andere twee genomineerden kregen voor hun nominatie € 1.000,-. De gewonnen bedragen komen voort uit een budget dat door het beheerfonds PKVW in 2008 is overgedragen aan het CCV om innovatie onder de aandacht te blijven houden. Het prijzengeld dient te worden gebruikt voor innovatieve productoplossingen op het gebied van woning en wijk criminaliteitspreventie.

Het plenaire middagprogramma werd afgesloten door dagvoorzitter Haisma met enkele onderwerpen uit de workshops om ter overdenking mee te nemen. Het informele programma ging in de bar van het Beatrix Theater verder met de viering van het vijftienjarige bestaan van het Politiekeurmerk Veilig Wonen. Daartoe had Theo Hesselman, beleidsadviseur politie Hollands-Midden een aantal sprekers benaderd die ieder vanuit hun eigen invalshoek enkele anekdotes met de gasten wilden delen. Aan het woord kwamen Theo Hesselman (politie) zelf, Alan McInnes, directeur van ACPO Crime Prevention Initiatives UK die helemaal naar Nederland was gekomen om het feest mee te maken, Betty van Bakel (gemeente) en Paul van Soomeren (onderzoek). De middag/vooravond is afgesloten met veel bijpraten, muziek en lekkere hapjes en drankjes.

Organisatie

Het congres werd georganiseerd door het programmateam Veilig Wonen van het Centrum voor Criminaliteitspreventie en Veiligheid (CCV) te Utrecht. Voor vragen over de onderwerpen die deze dag aan bod zijn geweest kunt u contact opnemen via telefoonnummer (030) 751 67 00 of via e-mailadres pkvw@hetccv.nl. Meer informatie is ook op internet te vinden via de adressen www.hetccv.nl en www.politiekeurmerk.nl.